Film volgt gezin tijdens actie Britse mijnwerkers

De mijnwerkersstaking is al vijf maanden bezig als het tv-drama Scab, vanavond bij de NOS onder de titel Tuig!?, begint. De mannen en vrouwen in hun desolate Noordengelse straten en hun wanhopige huiskamers zijn dodelijk vermoeid. Ze eten van de liefdadigheid, roosteren een boterhammetje in het open vuur bij hun pickets en houden de arbeideristische retoriek nog manmoedig in ere, maar steeds vaker krijgt hun protest een huilerige toon. 'Ik wil alleen maar dat mijn man werk heeft en dat mijn kinderen schoon en gezond zijn', zegt een solidaire vrouw met tragische wallen onder haar ogen. 'Ik wil vastigheid. Dit land is ook van mij.'

Intussen zijn op de televisie de machthebbers te zien; wat zij over de strijd te berde brengen, heeft meestal niets te maken met de grauwe werkelijkheid waarin de betrokkenen moeten leven.

De mijnwerkersstaking voltrok zich eind 1984 en begin 1985. Anderhalf jaar later maakte het commerciele station Yorkshire Television deze dramaproduktie voor Engelse begrippen op een koopje, met inventief gebruik van authentieke journaalbeelden die hoogst geraffineerd zijn gecombineerd met de geensceneerde scenes. De handeling concentreert zich op een gezin, waarin ook de kinderen ervan overtuigd zijn dat mevrouw Thatcher de mijnwerkers wil uithongeren, en op een paar buurtbewoners. De film laat zien hoe gaandeweg hun weerstand verkruimelt. 'Ze hebben het er allemaal over dat we pal moeten staan', zegt de mijnwerker, 'maar we staan pal op drijfzand.' Het is hun kant van het verhaal, die scenarist Geoffrey Case en regisseur Gordon Flemyng hier in beeld brengen; ze trekken duidelijk partij voor de mannen en vrouwen die afhankelijk zijn van een vrijwel ten dode opgeschreven industrietak. Scab, genoemd naar het Britse scheldwoord voor een stakingsbreker, geeft tot in de kleinste details een overtuigend beeld van hun treurige bestaan, hun afbrokkelende gemeenschapszin en hun positie in de extreme klassenmaatschappij die Groot Brittannie nog altijd is. Niet voor niets is in de film een uitspraak van Thatcher verwerkt, die de staking vergeleek met de oorlog om de Falklands-eilanden wat hier niet meer of minder dan een arbeidsconflict zou zijn, was daar een oorlog, waarvan de Pyrrusoverwinning uiteindelijk de hare was. Tuig!?, Ned. 3, 20.20-21.36u.