Bedreigde sterrenwacht hoopt nog op uitbreiding

HOEVEN, 7 aug. De Volkssterrewacht Simon Stevin in Hoeven wordt met sluiting bedreigd door het plan van minister d'Ancona (WVC) de subsidie stop te zetten. Toch praat directeur Th. M. Vermeesch geestdriftig over de op handen zijnde uitbreidingen van de accommodatie. De bouw van een nieuwe sterrenwacht kan nog dit jaar beginnen, meent Vermeesch, die al 22 jaar directeur is van de Volkssterrewacht. 'De minister heeft een vergissing begaan', zegt hij stellig. Minister d'Ancona (WVC) kondigde twee weken geleden aan dat zij de jaarlijkse donatie van 600.000 gulden aan de stichting De Koepel wil intrekken als onderdeel van de haar opgedragen bezuiniging van 13 miljoen gulden.

Onder De Koepel vallen alle instellingen die zich met ruimtevaart en sterrenkunde bezighouden. De Volkssterrewacht Simon Stevin slokt met 170.000 gulden het grootste deel van die subsidie op, maar dat bedrag is voor wat de 30.000 bezoekers wordt geboden in Hoeven 'peanuts', meent Vermeesch. De subsidie vomrt voor Simon Stevin bijna 75 procent van de totale jaarinkomsten.

In haar bezuinigingsdrift heeft de minister 'haastwerk' geleverd, zegt Vermeesch. Hij is niet bang dat Simon Stevin voorgoed de deuren zal moeten sluiten, maar 'het kost allemaal zo veel tijd. We zitten midden in de voorbereidingen op het nieuwe seizoen en we zijn bezig met de nieuwe accommodatie. Je kunt zoiets er niet bij hebben'. Voor het ministerie van WVC is het 'evident' dat er op een instelling als De Koepel wordt bezuinigd. 'Alle ministeries moeten volgens een kabinetsbesluit 1 procent korten op de subsidies', aldus een woordvoerster, die ontkent dat minister d'Ancona 'een vergissing' heeft gemaakt. 'Dat zegt iedereen die hiermee te maken krijgt. Subsidie van de sterrenwacht behoort niet tot de kerntaken van Welzijn, zoals gehandicaptenzorg, minderheden of ouderenbeleid. Daar willen we niet op bezuinigen.' Als de stopzetting van de subsidie doorgaat wil directeur Vermeesch naar de Tweede Kamer stappen. 'Er zijn hier op de Volkssterrewacht Kamerleden geweest. Ze waren allemaal laaiend enthousiast over onze activiteiten.'

Vermeesch had liever gezien dat de minister de 'kaasschaafmethode' had toegepast, waarbij alle gesubsidieerde instellingen een klein bedrag inleveren. 'Nu hanteert ze de botte bijl. Zonder subsidie wordt het voor Simon Stevin bijna onmogelijk te overleven.'

Sponsors willen volgens Vermeesch over het algemeen niet delen in de exploitatiekosten. 'Dat hebben we in het verleden al eens geprobeerd. Ze zijn wel te interesseren voor eenmalige uitgaven.' Voor de nieuwe accommodatie heeft de Volkssterrewacht in Hoeven inmiddels geldschieters gevonden. Het huidige planetarium is te klein en kan niet meer dan 30.000 bezoekers per jaar ontvangen. Met de nieuwe gebouwen, die op hetzelfde terrein moeten komen te staan, kan de capaciteit worden verdubbeld. 'De vraag bij het publiek is er', weet Vermeesch, die zegt dat de nieuwbouwplannen in een vergevorderd stadium zijn. De accommodatie, die ruim 3,5 miljoen gulden moet kosten, wordt betaald door het bedrijfsleven en kan binnen negen maanden zijn gerealiseerd. Vermeesch ziet niets in een voorstel de toegangsprijzen (nu 4,50 gulden voor volwassenen) te verhogen om de begroting rond te krijgen. De Volkssterrewacht is opgericht naar het voorbeeld van de Nederlandse geleerde Stevin om de sterrenkunde te populariseren. 'Als de toegangsprijzen omhoog gaan wordt de Volkssterrewacht een elitaire sterrenwacht. Dat kan nooit de bedoeling zijn van deze minister.' Drie betaalde krachten en 45 vrijwilligers van de Volkssterrewacht verzorgen naast de dagelijkse rondleidingen onder meer cursussen astrofysica en weerkunde, organiseren 'zonsverduisteringsreizen' naar alle delen van de wereld en tal van andere activiteiten op het gebied van de sterrenkunde en de ruimtevaart.

Vermeesch houdt rekening met de mogelijkheid van sluiting door de subsidie-stop, maar het gaat geheel tegen zijn optimistische geest in. 'Ik kan me niet voorstellen dat we werkelijk moeten sluiten. Het treurige is dat we op 1 januari 1991 ons dertigjarig bestaan vieren. Nu zou die datum het einde van Simon Stevin kunnen betekenen.'