Velstra bevoordeelt winnaar Ad Aarts bij WK vierspannen

STOCKHOLM, 6 aug. Het vierspanrijden was lang een folkloristische bezigheid voor liefhebbers van met briesende paarden bespannen rijtuigen. Er was veel voor nodig om dat image te veranderen. Daarvoor moesten professionele paardrij-instructeurs gaan mennen, ons land moest in 1982 en 1988 op de terreinen rondom Paleis het Loo zelf een wereldkampioenschap in deze discipline organiseren en Nederlandse vierspanrijders moesten er internationaal voor aan de weg timmeren. Maar een goede manier om aandacht te trekken voor een sport in ontwikkeling is ook het ontketenen van hevige discussies. En dat gebeurde bij het WK in Stockholm, waar de Nederlandse vierspanrijders Aarts, Chardon en Weusthof goud veroverden.

Rij-instructeur Ad Aarts haalde zaterdag in Zweden bovendien individueel goud nadat hij als eerste was geeindigd in de dressuur, vijfde was geworden in de marathon en geen fouten meer aan zijn totaalscore toevoegde dank zij een vlekkeloze vaardigheidsproef. En toen begonnen de discussies want de proef het bekende zwakke punt van Aarts was te gemakkelijk en spanningsloos, zodat er geen verandering kwam in de top vijf van het klassement, hoewel de onderlinge verschillen minimaal waren.

Oud-wereldkampioen Tjeerd Velstra, de technisch gedelegeerde van de internationale paardesportbond FEI, kreeg in Zweden een storm van kritiek over zich heen. Want hij was uiteindelijk verantwoordelijk voor de lichte vaardigheidsproef en bovendien is hij een goede bekende van de bevoordeelde Aarts: niemand kent het winnende vierspan zo goed als hij. De kampioen, werkzaam op het nationaal hippisch centrum in Deurne waar Velstra directeur is, begon zijn vierspancarriere als groom achterop de bok van dezelfde Velstra. IJsbrand Chardon later verontwaardigd over het traject: 'Ik kon koffie drinken onderweg en was nog foutloos binnen de tijd.'

De onttroonde wereldkampioen mende een van de maar liefst 27 spannen die geen enkele strafpunt behaalden in het kegeltjesparcours. Dat is het drievoudige van wat gebruikelijk is bij wedstrijden op dit niveau.

Schrale troost

Een schrale troost voor Chardon was dat hij zijn stuurmanschap nog in een met risico gereden winnende barragerit kon bewijzen. Maar daarmee had hij zijn wereldtitel niet terug. De Zweden, goed voor twee keer zilver achter Nederland, waren zo teleurgesteld dat zij inmiddels vijf landen hebben gemobiliseerd om hun beklag te doen bij de FEI. Een feit is dat een dergelijke betrokkenheid tussen eigenaar/trainer Velstra en rijder Aarts niet eens is toegestaan volgens de in Nederland geldende reglementen. Velstra had daarom nooit in een functie als gedelegeerde moeten toestemmen. Hij is binnenkort aftredend in het FEI-bestuur. Deze zaak zou hem wel eens zijn herverkiezing kunnen kosten.

Het was jammer voor Aarts dat zijn leermeester Velstra hem niet de kans gaf uitsluitend op eigen kracht de titel te behalen. Want na de overwinning van Aarts, onlangs in Aken, had Aarts dat vertrouwen best kunnen worden gegeven. De nieuwe kampioen was ooit uitsluitend vertrouwd met paarden vanuit het zadel. Maar als koetsier vanaf de bok kreeg de vierspansport hem al snel in de greep: 'Het gevoel van met een of twee handen, een paar teugelgrepen, vier paarden in bedwang te houden, is heel bijzonder', aldus Aarts. 'Wanneer je eenmaal met een vierspan hebt gereden, wil je nooit een tweespan meer. En wanneer in de internationale vierspansport bent beland, neem je nooit genoegen meer met buitenritjes thuis in het bos. Vierspanrijden is een sport van toewijding en precizie. Die eigenschappen liggen mij.'