Jeruzalem zal niet dulden dat Irak een nucleaire mogendheidwordt; Israel zet zich schrap tegen Irak

TEL AVIV, 6 aug. Israel zal niet dulden dat Irak een nucleaire mogendheid wordt en met behulp van Westerse specialisten niet-conventionele wapens ontwikkelt. Dit heeft Eliyahu Ben Elisar, voorzitter van de parlementscommissie voor defensie en buitenlandse zaken, gistermiddag in een vraaggesprek voor de televisie gezegd. Hij wekte de indruk uit naam van de Israelische regering te spreken.

Hij riep de Westerse specialisten, onder wie zich volgens hem veel Duitsers bevinden, op om 'afstand te nemen' van Irak. 'Ze weten precies wat ik bedoel', zei hij zonder deze opvallende uitspraak nader te willen verklaren.

In een adem verklaarde hij ook dat de 'Begin-doctrine' (het voorkomen dat een Arabisch land een kernmogendheid wordt) nog steeds van kracht is. Overeenkomstig deze doctrine gaf de voormalige Likud-premier Menahem Begin in 1981 opdracht tot het bombarderen van de Iraakse kernreactor bij Bagdad.

In de context van de nieuwe geo-strategische situatie, die door de Iraakse invasie van Koeweit is onstaan in het Midden-Oosten, kunnen Eliyahu Ben Elisars uitspraken er op duiden dat Israel wegens Iraks groeiende internationale isolement de tijd opportuun acht de meest gevaarlijk geachte Iraakse militaire industrieen (voor chemische en biologische wapens) tijdens een preventieve aktie met de grond gelijk te maken.

In hetzelfde televisieprogramma voorspelde Jehusfat Harkabi, ex-hoofd van de Israelische militaire inlichtingendienst en thans docent voor strategische zaken aan de Amerikaanse Princeton Universiteit dat een Amerikaanse aanval op Irak onvermijdelijk is. Volgens hem kunnen de supermogendheden, in het bijzonder de VS, niet tolereren dat een tiran van het type Saddam Hussein de door de nieuwe wereldorde onstane ontspanningssituatie verstoort.

Deze Israelische defensiespecialist, die wegens zijn voortdurend pleidooi voor de stichting van een Palestijnse staat bekendheid geniet, sluit de inzet van Amerikaanse grondtroepen tegen Irak uit. Een zware Amerikaanse lucht- of raketaanval op strategische doelen in Irak zoals de grote elektriciteitscentrales bij Bagdad is volgens hem beslist een Amerikaanse militaire optie.

Convergentie van Israelische en Amerikaanse belangen verleent in de huidige fase van de crisis in het Midden-Oosten aan de nauwe strategische samenwerking tussen Jeruzalem en Washington bijzonder gewicht. De laatste dagen is er sprake van opvallende Amerikaanse vlootactiviteit in de haven van Haifa. Kruisers komen en gaan en het vliegdekschip Eisenhower is in aantocht. Zeev Shiff, de bekende militaire commentator van het blad Haarets, sloot echter gisteren in een commentaar Amerikaanse actie tegen Irak vanaf Israelische grondgebied uit en evenmin verwacht hij dat de VS Israel zullen vragen in te grijpen. Daarentegen zal Israel er volgens hem helemaal geen probleem mee hebben de Amerikanen havens en militaire bases ter beschikking te stellen. In het kader van de strategische samenwerking slaan de VS volgens hem militaire goederen in Israel op.

Shiffs constatering dat de VS niet vanaf Israelische grondgebied tegen Irak zullen opereren strookt niet met deze door hem gemelde Israelische bereidwilligheid. Zou Israel immers niet meer zijn dan een Amerikaanse bevoorradingsbasis? Zal Israel op gelijke voet met Saoedi-Arabie met zijn op Amerikaanse leest geschoeide lucht- en landmacht toch geen ideale operationele Amerikaanse uitvalsbasis zijn indien Saoedi-Arabie door Irak wordt bedreigd of de om zich heengrijpende internationale economische en politieke boycot van Irak geen zoden aan de dijk zet? In het machtsspel heeft de Iraakse president Saddam Hussein sterke destructieve kaarten in handen. De vernietigingskracht van zijn omvangrijke, sterke leger is enorm. Zelfs na het incasseren van een zware preventieve Israelische of Amerikaanse aanval op strategische doelen in zijn land kan Irak de voor het Westen zo belangrijke Saoedische olie-installaties in brand schieten. Saddam Hussein wordt in Israel in ieder geval omschreven als een leider die evenals Adolf Hitler geen nederlaag kan erkennen en ondergang in een zee van bloed en vuur verkiest boven een rationele oplossing.

Intussen heeft het Israelische leger besloten vaart te zetten achter het uitdelen van gasmaskers aan de bevolking in de kuststrook. Dat is een indicatie dat het opperbevel nu de dreigementen van president Saddam Hussein om de helft van de staat Israel met door ballistische raketten gedragen chemische wapens weg te vagen buitengewoon serieus opneemt en er niet zeker van is dat het door Israel beloofde duizendvoudige antwoord hem nog dwingt de regels van een zeker machtsevenwicht in acht te nemen. Vandaar ook de vrijwel dagelijkse Israelische waarschuwingen aan koning Hussein van Jordanie om de militaire samenwerking met Irak niet uit te breiden en niet in te stemmen met de legering van Iraakse troepen op Jordaans grondgebied. Voor Israel is dat, na de Iraakse operatie tegen Koeweit, meer dan ooit een casus-belli.

Zolang de woestijn Iraks militaire macht op een flinke afstand van Israel houdt heeft Israel niet alleen flinke waarschuwingstijd maar bovendien met zijn superieure luchtmacht een goede kans om eventueel oprukkende Iraakse tankcolonnes op de grond te vernietigen voordat ze aan de rivier de Jordaan staan.