Iran wil weer banden met Londen

LONDEN, 6 aug. Iran wil de diplomatieke betrekkingen met Groot-Brittannie herstellen. President Rafsanjani heeft een brief van de Britse minister van buitenlandse zaken, Douglas Hurd, aan een Brits Lagerhuislid aangegrepen om te zeggen dat de Britse regering de schrijver Salmon Rushdie nu in feite had veroordeeld. Iran had de betrekkingen met Londen 17 maanden geleden verbroken omdat het Rushie's boek 'The Satanic Verses' als beledigend voor de islam ervoer.

In zijn brief aan een partijgenoot zegt Hurd dat de regering niet de bedoeling had de islam te beledigen. Hij zegt er begrip voor te hebben dat Rushdie's boek bij moslims aanstoot had gegeven. Hurds brief is afgelopen woensdag openbaar geworden. Volgens een verklaring van het officiele persbureau van Iran, zaterdag, is het Iraanse parlement ervan doordrongen 'dat het wettelijke obstakel voor hervatting van politieke banden' tussen beide landen nu is weggenomen.

In Britse regeringskringen is afstandelijk gereageerd op de pogingen van Iran, juist voor het weekeinde, tot herstel van diplomatieke betrekkingen. Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken heeft de verklaring uit Teheran verwelkomd, maar erbij gezegd dat de Britten 'meer flexibiliteit' van de Iraanse regering verwachten over zowel het lot van de in Teheran gevangen gehouden Brit Roger Cooper, als over dat van de vier Britse gijzelaars in Libanon. De Britse regering verwacht 'een substantieel gebaar van goede wil' van Iraanse zijde voor er sprake kan zijn van volledig herstel van diplomatieke betrekkingen.

Waarnemers zijn het niet eens over de vraag of het aanbod van Iraanse zijde al dan niet toevallig samenviel met het moment dat Irak, de voormalige vijand van Iran in de acht jaar durende Golf-oorlog, alle krediet in de Westerse wereld verspeelt door zijn invasie van Koeweit. Zeker is dat Iran daaruit munt kan slaan in haar verlangen naar herstel van betrekkingen met het Westen. Sceptici wijzen erop dat Hurds uitlatingen nauwelijks verschillen van wat diens voorganger, Geoffrey Howe, al in het openbaar heeft gezegd, kort nadat ayatollah Khomeini zijn volgelingen had opgeroepen Salman Rushdie als godslasteraar om te brengen. De schrijver leeft sindsdien op een geheime plaats en staat onder voortdurende bewaking om een aanslag door religieuze fanatici te voorkomen.

Nog afgezien van de Rushdie-affaire is de Britse regering bezorgd over het lot van de Britse zakenman Roger Cooper, die al sinds 1986 zonder behoorlijke vorm van proces in Teheran gevangen wordt gehouden. Iran zegt dat hij een spion is. De Britten zijn er verder van overtuigd dat Iran invloed kan uitoefenen op de islamitische fundamentalistische splintergroeperingen die in Beiroet Terry Waite, John McCarthy, Jackie Mann en de Iers-Britse Brian Keenan gegijzeld houden.