Rake klappen? Toehappen!

Irak heeft met zijn onverwachte bliksemactie gezorgd voor vreugde en verdriet op bijna alle beurzen en markten. Geen koers blijft onberoerd onder zo'n van buiten komend onheil dat niets te maken heeft met economische omstandigheden of gebrekkig functioneren van markten. Daarom moeten de gevolgen van de schok niet overdreven worden. Los van het Irak/Koeweit conflict worstelden beleggers en handelaren al een paar weken met de gevolgen van de lagere dollar, en in het kielzog daarvan de logische verhoging van de olieprijzen (in dollars), de afbrokkelende koersen in Japan, de onzekere gevolgen van de Duitse eenwording, de afnemende economische groei in de VS, de bedrijfsresultaten over het eerste half jaar en ga zo maar door.

Hoe kom je daar uit als belegger? Hoe verwerk je al die donkere wolken tot een acceptabele prijs of koers? De enige oplossing lijkt een flinke klap naar beneden om in een keer alle ellende in de koersen te verwerken. Een alles-moet-weg opruiming tegen afbraakprijzen. Het bezwaar van zo'n paardemiddel is, vinden effectenbemiddelaars en handelaren, dat vooral particuliere beleggers hun vertrouwen in de beurs verliezen en niet meer zo actief kopen en verkopen en dat scheelt in de omzet en de inkomsten. Maar is die angst van beleggers voor beweeglijke beurzen wel terecht? Eigenlijk niet, want het rendement op een aandeel wordt vooral bepaald door twee factoren: de koers waar je op koopt en de uitkeringen in de vorm van belastbare dividenden en andere voordelen. Die uitkeringen zijn procentueel hoger als de koers van het aandeel laag is. Bovendien is de kans op een toekomstige belastingvrije koerswinst groter wanneer het aandeel (ten onrechte) laag geprijsd is. Er is dus alles voor te zeggen om aandelen te kopen op een moment dat iedereen er van af wil. Bijvoorbeeld op dagen als afgelopen donderdag en vrijdag. Je moet als actieve belegger het geduld op kunnen brengen om te wachten op een dergelijke gelegenheid (die komen ieder jaar een paar keer voor) en toe slaan als iedereen een andere kant op wil. Beweeglijke beurzen (volatility) zijn dus een 'zegen' voor korte en middellange termijn beleggers die over de juiste beursreflexen beschikken. Maar beheerders van grote portefeuilles die de kwartaalresulaten van hun inspanningen moeten rapporteren, vinden het niet zo leuk en moeilijk uit te leggen aan hun bestuur als ze minder presteren omdat het even tegenzit.

Desondanks maken veel beleggers nog steeds de fout een aandeel te kopen als de koers op een hoogtepunt staat. Zij laten zich in de luren leggen door alle mooie verhalen over een fonds wanneer het goed gaat. Geen analist wil daarin achterblijven. Je moet dus goed oppassen als iedereen kopen predikt, maar evenzo wanneer iedereen het tegendeel beweert. Het vorenstaande geldt voor aandelen, want die hebben het voordeel dat misschattingen van een paar weken of meer geen of weinig invloed hebben op de resultaten. Bij kortlopende opties van een paar maanden leidt een verkeerde timing tot niets in plaats van iets. Een optiebelegger moet daarom extra voorzichtig zijn als hij wil profiteren van een tijdelijke inzinking op de beurs. Donderdag lag er een kans voor open doel in Olie-opties. Het aandeel sloot woensdag op 149,70 en opende donderdag op 152 gulden. Voor veel optimisten, die al vroeg op de dag alles op een rijtje hadden staan en, net als de fanatieke rondetijden meeschrijvers bij het langebaanschaatsen, met pen en papier klaar zaten bij Teletekst, het sein om call-opties te kopen, want de olieprijzen, de dollar en het goud schoten omhoog. Olie liep op naar 156,70 en de meest verhandelde calls verdubbelden zo maar in waarde. Op dat moment moet je direct weer winst nemen, omdat het effect van de hogere dollar en olieprijs weer verdwijnt als iedereen die een verkeerde positie heeft zich ingedekt heeft. Met die wetenschap konden de langzaam-op-gang-komers aan de slag. Toen het aandeel op 156,70 stond, deed de oktober put met uitoefenprijs 145 gulden, nog maar 1,30. De vele kopers van die optie kregen gelijk, want gisteren zakte Olie weer onder de 150 gulden en noteerde de '145' meer dan 3 gulden. De donderdag zo sterk gestegen calls stonden weer op het slotniveau van woensdag. Zo blijkt maar weer eens dat je moet toehappen bij rake klappen naar boven of beneden.