INDIA

Jaren geleden verbleef ik na een maandenlange voettocht door de Hindoekoesj een week lang in een Pakistaans grensdorp. In de omgeving was een stammenoorlog uitgebroken en verder reizen was niet mogelijk. Een paar duizend mannen, de meesten Afghaanse moedjahedien, zaten in enkele tientallen lemen hutten te wachten op een bestand. In het hele dorp was niet een toilet te vinden, zodat wij allemaal onze behoefte in de open lucht moesten doen. Dat diende 's nachts te gebeuren, want een Pathaan mag zich slechts in het geniep ontlasten. Zo zat de dorpsstraat na zonsondergang vol donkere schaduwen en was het er overdag uitkijken geblazen. Ik werd echter geplaagd door een darminfectie die mij verhinderde de geboden van het Pashtunwali (de Pathaanse adat) te volgen. Op zekere dag hield ik het niet meer uit. Een jonge moedjahed had met mij te doen. Hij begeleidde mij naar een bosje vlak buiten het dorp, aan de rand van het vijandelijk schootsveld. ' Daar kunt u zitten, sahib.'

Op tien meter afstand bleef hij toekijken. Nog maar net had ik de broek laten zakken, of hij begon mij furieus met stenen te bekogelen. Huilend van woede ben ik hem achterna gerend, de broek nog half op de dijen. Nog nooit heb ik een Pathaan zo hard zien lopen. Gelukkig had hij zijn Kalashnikov in de hut laten liggen. Pathanen zijn niet alleen behulpzaam, ook zijn zij zeer gehecht aan hun tradities. En de betreffende moedjahed, had die twee neigingen niet goed met elkaar in overeenstemming kunnen brengen.

Aan die ervaring moest ik denken toen ik Trekking in Pakistan and India las. De auteur Hugh Swift besteedt veel aandacht aan wat hij 'Cross Cultural Clues' noemt, en terecht. Op pagina 73 schrijft hij: ' U zult waarschijnlijk nooit een inheemse zien defeceren. Wilt u zich ontlasten, verwijder u dan zo ver mogelijk van het pad en wanneer u gereed bent, verbrand of begraaf dan uw toiletpapier.'

In de Himalaya heersen andere normen en zeden dan thuis. Wie door dat gebied wil trekken, kan zich daar eerst maar beter in verdiepen om onaangename ervaringen te vermijden.

Trekking in Pakistan and India biedt tot die voorstudie ruimschoots de gelegenheid. Het boek wemelt van de praktische tips op velerlei gebied, van sanitaire gewoonten via religieuze gevoeligheden tot en met route-beschrijvingen en medische informatie. Het bevat korte verklarende woordenlijsten van maar liefst zeven verschillende talen: Hindi/Urdu, Dari, Khowar, Buruskashi, Wakhi, Balti en Ladakhi.

Trekking in Pakistan and India is echter veel meer dan een droge opsomming van feitelijke wetenswaardigheden. Swift is weliswaar een bezeten bergwandelaar met een scherp oog voor het magnifieke berglandschap van de Himalaya, maar hij is vooral geinteresseerd in de mensen die er wonen, en hij doorspekt zijn verhaal met vele smakelijke anekdotes over de plaatsen waar hij doorheen trok en de vreemde vogels die hij er ontmoette. In de inleiding geeft hij aan wat 'trekking' voor hem betekent. Dat citaat is mij uit het hart gegrepen: ' Elke dag is nieuw en anders tijdens een trektocht. Ga een bocht om en je belandt in de hemel of de hel, oog in oog met een schurk of een heilige. Hoe razend kun je worden? Hoe extatisch? Hoe zwak? Hoe sterk? Hoe erg kun je je verdomde drager vervloeken? Hoe dankbaar kun je die engel van een man zijn? Waarom onderwerp je je aan deze krankzinnige kwelling? Waarom heb je deze verrukkelijke ervaring niet eerder aangedurfd? Hier hap je werkelijk in het leven. Tijdens het trekken is het bestaan in al zijn onontkoombaarheid tandentergend, vreeswekkend, bedwelmend.' Trekking in Pakistan and India is onderhoudend geschreven en zeer informatief. Het boek biedt uitgebreide routebeschrijvingen in negen Himalaya-gebieden: Chitral, Gilgit en het Hunza-dal, Kashgar (het enige beschreven gebied buiten India en Pakistan), Baltistan, Kashmir, Ladakh en Zanskar, Himachal Pradesh, Garhwal en Sikkim. Slechts een zwak punt: de kaartjes zijn erg summier en onduidelijk. Maar wie echt wil gaan trekken, moet toch goede detailkaarten kopen en daarvan geeft Swift achterin zijn boek een goed overzicht.