Hoogstandjes van ijstechniek vliegen weg; Fantasievolimpulsijs

'Een Calippo, een Frutti Orange, een Tao Tao en een Raket'. De pompbediende diept de berijpte pakjes uit zijn vrieskist op en even later laven de inzittenden van de warme auto zich aan het koele impulsijs. Zo heet het verpakte ijs dat men in een opwelling bij pompstation, snackbar of kiosk aanschaft.

De Warenwet onderscheidt waterijs, melkijs en roomijs en van al die soorten hebben de grote ijsfabrikanten er wel een paar. Waterijs (Calippo, Raket, Vinger) is vooral bevroren water. De sinaasappel- citroen- of aardbeiensmaak is afkomstig van een kunstmatige smaakstof, of, en dat is tegenwoordig steeds meer het geval, van echte vruchtenpulp. Er staat dan bijvoorbeeld 'sinaas waterijs' op de verpakking en de warenwet schrijft dan voor dat minimaal 15% van het ijsje uit echte sinaasappelpulp bestaat. Melkijs bevat minimaal 2,5% botervet en 60% melkbestanddelen (bijvoorbeeld de met chocolade coating en nootjes uitgeruste Max), roomijs moet in ieder geval 9% botervet bevatten (puntwafels als de Conotop of de Cornetto). De twee grootste ijsfabrikanten van Nederland zijn Ola (van Unilever) en Campina. Elk jaar vergaderen hun marketingmensen in binnen- en buitenland over de nieuwste trends in het impulsijs en dat levert altijd wel wat op. Er wordt dan een groot aantal nieuwe mallen gemaakt en na verloop van tijd verschijnen er naast de evergreens (de puntwafel met roomijs, het rode waterijsje, het stokje roomijs met chocolade coating) de nieuwe bedenksels op de kleurige kaarten van de ijsventers. De meeste hebben een omlooptijd van een jaar of drie, dan worden ze weer door iets nieuws vervangen. Zo is er nu de Split (van Ola), een hol waterijsje dat van binnen met vanille-ijs is gevuld. Of de Spirello (Ola), waarbij twee smaken waterijs in een kunstige spiraal om een ijskern zijn gewikkeld. Heel vernuftig is ook de Tao Tao: een pandabeertje met een chocolade skelet en een roomijs lijfje; consumptie van het grappige beertje komt behalve aan Campina ook aan het Wereldnatuurfonds ten goede. Ola's Calippo (bij Campina als Lift Off verkrijgbaar) is een waterijsje in een lang puntzakje dat met de hand omhooggeduwd moet worden. Het is bij kinderen zeer geliefd, niet in het minst doordat het ijsje af en toe kan worden teruggeduwd en er na volledig oplikken nog te genieten valt van een paar slokken gesmolten waterijs. Tijdens een brainstorm vier jaar geleden kwamen de Ola-marketingmensen op een lumineus idee. J. H. Debrauwer, marketing manager bij Ola: 'IJs is een verfrissing, frisdrank is een verfrissing als we dat nou eens konden combineren? We kwamen uit op een Calippo met koolzuurbelletjes, de Fizz. Het was een hele toer om dat koolzuur erin te krijgen, maar het is uiteindelijk gelukt.' Hoe? Dat kan Ola uit concurrentie-overwegingen helaas niet vertellen.

Veel succes hebben tegenwoordig de op ijs omgebouwde candybars. Mars BV in Veghel slaagde erin zijn Mars en Snickers van een vulling van echt roomijs te voorzien. 'We zitten nog maar heel kort in het ijs en het was echt een hoogstandje van onze R en D-afdeling', meent L. America, ice cream business manager van Mars BV in alle bescheidenheid. De voor Mars zo kenmerkende toffee-achtige caramelsubstantie en chocolade buitenkant moest natuurlijk gehandhaafd blijven en het was niet eenvoudig een goede methode te vinden voor het gieten van die warme laag over het koude ijs. Milky Way- of Bounty-fans moeten nog even wachten. Deze versnaperingen worden ook op ijs omgebouwd, maar zijn in Nederland nog niet verkrijgbaar.

De Keuringsdienst van Waren doet regelmatig onderzoek naar verpakt ijs en spreekt van een 'veilig produkt'. Ziekteverwekkers worden er vrijwel nooit in aangetroffen. Softijs en milkshakes hebben een veel ongunstiger reputatie; meestal is de bewaartemperatuur hoger en ook ontbreekt de tot op het laatste moment beschermende verpakking. Van de monsters softijs die de Keuringsdienst neemt zit ongeveer 30% boven het toegestane kiemgetal, maar de norm is zeer streng en de kiemen zijn lang niet altijd schadelijk. Voor de Listeria-bacterie is men zeer beducht. Deze ziekteverwekker (zware buikloop) vermenigvuldigt zich ook bij koude temperaturen. In 649 monsters werd de Listeria een keer in een zeer geringe aantallen aangetroffen.