Zweden agressief op veroveringstour op Europese markt

STOCKHOLM, 3 aug. Een nieuw type Viking, gewapend met contanten en gekleed in driedelig grijs, al dan niet met krijtstreep, heeft zich vanuit Zweden op weg begeven om een agressieve campagne te voeren teneinde de buitenlandse markt te veroveren. 'De enige manier om te overleven is je in het buitenland groot te maken', zegt Olof Sjostrom, een in Stockholm gevestigde adviseur van de investeringsbank Salomon Brothers.

Zweedse bedrijven zijn tot actie aangespoord uit bezorgdheid dat zij na 1992 worden weggedrukt uit de enige markt die binnen Europese Gemeenschap blijft bestaan en door de versoepeling van de financiele controle in eigen land. 'De buitenlandse investeringen van Zweden zijn zowel op de onroerend-goedmarkt als in de industriele sector aanzienlijk gestegen', aldus Sjostrom.

Zweden heeft zijn investeringen in buitenlandse bedrijven van 1987 tot 1989 meer dan verdubbeld tot 46,5 miljard kroon (bijna 1,3 miljard gulden). In de eerste drie maanden van 1990 investeerde Zweden meer dan alle Europese naties binnen Europa met uitzondering van Frankrijk met 45 transacties ter waarde van 4,1 miljard dollar, volgens een rapport van het blad voor de handel Translink European Deal Review.

Van januari tot juni behaalden Zweedse bedrijven een record: negen miljard kroon, aldus het blad Sweden Business. Belangrijke transacties waren dit jaar onder andere de samenwerkingsovereenkomst van Volvo met de Franse autofabrikant Renault van 12 miljard kroon. De grote houtindustriegroep Stora Kopparbergs Bergslags AB kocht de Westduitse Feldmuhle Nobel AG voor vier miljard mark. Een andere houtindustriegroep, Svenska Cellulosa AB, deed een bod van 543,9 miljoen pond sterling op het Engelse Reedpack Ltd.

De laatste golf van Zweedse imperiumvorming, met name in onroerend goed, werd gedeeltelijk in beweging gebracht door een versoepeling, vorig jaar, van de controles op het buitenlandse geldverkeer. Zweedse firma's die de gesloten binnenlandse markt hadden opgejaagd, waren plotseling vrij om goede transacties te sluiten in Londen, Parijs, Amsterdam en elders, aldus Sjostrom. Daartoe aangespoord door de groei van de Europese Gemeenschap naar economische integratie hebben veel Zweedse bedrijven besloten om vaste voet te krijgen in de EG. Veel bedrijven zijn gefrustreerd geraakt door de besluiteloosheid van de regering om het lidmaatschap van de EG aan te vragen. Door in het buitenland te kopen volgen de Zweedse bedrijven een wereldwijde trend om hun bestaande bedrijf te laten expanderen, zegt Sjostrom.

Volvo en andere firma's klagen dat hoge arbeidskosten en andere onkosten hen dwingen naar het buitenland te gaan. Maar zij zijn bereid om in andere gebieden met hoge lonen in Europa en Noord-Amerika te investeren, aldus Birgitta Swedenborg, een econoom in Stockholm van het Industrial Institute for Economic and Social Research. 'Hun technologie is aangepast aan fabricagetechnieken tegen hoge lonen. Hun produkten zijn voornamelijk luxe produkten.' Een factor waarover minder is geschreven, en die de Zweedse bedrijven het land uitjaagt, is het plan van de regering om de Zweedse kernenergiecentrales te sluiten en andere vormen van elektriciteitsvoorziening te beperken, aldus Ulf Jakobsson, economisch direkteur van de Zweedse bank Handelsbanken.

Aangezien de bedrijven niet langer kunnen rekenen op de van oudsher goedkope energietoevoer, worden andere factoren, zoals nabijheid van markten, belangrijker, zegt Jakobsson. Hoewel de Zweedse bedrijven een zeer belangrijke rol hebben gespeeld in de fusiegolf in Europa, zijn zij zelf betrekkelijk immuun voor buitenlandse overnemingen. In 1989 hebben Zweedse bedrijven ruw geschat zes maal zoveel geld besteed aan buitenlandse investeringen als buitenlandse bedrijven in Zweden hebben besteed.

Een gecompliceerd stelsel van eigendomsnetwerken en een wettelijk systeem dat buitenlandse deelneming in Zweeds eigendom beperkt, zijn vaak aangehaald als belemmeringen voor buitenlandse investeringen in Zweden.

Maar de belemmeringen voor buitenlandse deelneming zullen binnen een paar jaar worden opgeheven als de prijs die Zweden betaalt voor de eerder geuite wens om op een of andere manier te komen tot een vorm van associatie met de EG. (Reuter).