Walen nemen vuil water na jaren serieus

AYWAILLE, 3 aug. Zet een Nederlander naast een zacht kabbelend riviertje en een rotswandje van vijftig meter en hij vergeet de wereld om zich heen. 'Is er iets mis met het water hier? Hou op, ik wil het niet horen, kom maar terug als mijn vakantie voorbij is', zegt een vrouw uit Venray die met haar caravan 'een zalig plekje' op de oever van Ambleve, amper vijftig kilometer over de grens, heeft gevonden. Het riviertje is dezer dagen nog tien centimeter diep en verspreidt een onaangename reuk. 'Is er iets met salmonella? Dat lees ik wel in de krant als ik weer thuis ben', zegt de vrouw en neemt nog een slokje sherry.

Iets verder stroomafwaarts bij de receptie van camping annex oorlogsmuseum Dieupart in Aywaille vraagt een vader 'deuj raket en drie calippo's'.

Nadat hij op de kaart boven de vrieskist heeft aangewezen wat hij bedoelt, krijgt hij vijf ijsjes. Ook hij heeft niets gehoord over een zwemverbod in het riviertje: 'De kinderen spelen wel eens in het water, maar ze zijn er niet ziek van geworden'.

Volgens de beheerder van de camping is er niets aan de hand. 'Allemaal onzin, die verteld wordt. Ze hebben hier vorige week dode vissen gevonden, maar die waren niet vergiftigd. Een eindje verder in Lorce is een stuw die af en toe wordt opengezet om de rivier te spoelen. Maar er zat zo weinig water in het stuwmeer, dat er alleen modder naar beneden is gekomen. De vis is gewoon in de modder gestikt'. Aan de andere kant van het dorp staan overal waarschuwingsborden 'Baignade interdite - DANGER', maar hier heeft de campingbeheerder nooit van een zwemverbod gehoord: 'Ze zijn wel monsters van het water komen nemen, maar dat is al drie weken geleden. Er is intussen weer zoveel gebeurd.'

Van zijn camping heeft de rivier weinig viezigheid te duchten, verzekert hij: 'Al ons afvalwater gaat eerst de septictanks in en dan pas naar de rivier. Ga zelf maar ruiken, het stinkt niet'. De Waalse deelregering heeft vorige week de burgemeesters van tien gemeenten met klem verzocht het zwemmen te verbieden op een groot aantal plaatsen langs de Ourthe, de Ambleve, de Lesse en de Semois. Daar zijn salmonella- en colibacterien in het water aangetroffen in hoeveelheden die de Europese normen overschrijden. 'Eerlijk gezegd hebben we het probleem altijd verwaarloosd', zegt de woordvoerder van de minister van de Waalse Regio, J. C. Renda. 'Vorig jaar zijn we pas met metingen begonnen, maar we kunnen er gerust van uitgaan dat het water al jarenlang verontreinigd is.' Als belangrijkste oorzaak wijst hij op de wildgroei van het massatoerisme vanuit Vlaanderen en Nederland. Dorpen als Durbuy, Comblain, Aywaille of Trois Ponts tellen in de zomermaanden vijf tot zes keer zoveel inwoners. Er zijn hier en daar wel zuiveringsinstallaties, maar die kunnen niet eens het afvalwater van de reguliere bewoners verwerken. De Waalse Regio heeft nu eindelijk een plan opgesteld om een eind te maken aan de vervuiling van de Maas en haar zijrivieren. De toeristische dorpen krijgen twee installaties: een met normale en een met zomercapaciteit. 'Eigenlijk is dat absurd', zegt Renda: 'Het zou veel beter zijn het toerisme te spreiden, maar dit soort toeristen voelt een onweerstaanbare drang bij elkaar te kruipen.' Wallonie heeft een geweldige achterstand in te halen. De stad Luik bijvoorbeeld loost al haar rioolwater en het merendeel van het industrieel afvalwater ongezuiverd op de Maas. Vanaf volgend jaar wordt een zuiveringsheffing berekend op iedere kubieke meter water die een gezin of bedrijf afneemt. Met de opbrengst worden zuiveringsinstallaties gebouwd. Industrieen krijgen een extra aanslag voor de hoeveelheid ongezuiverd water die zij lozen. 'Op die manier kunnen ze kiezen: zelf hun water zuiveren of een fikse heffing betalen', zegt Renda. Hij verwacht dat vanaf 1995 de gevolgen voor de Maas merkbaar worden en dat tegen het jaar 2000 de rivier aan Europese normen voldoet.