Voorzichtige koers Bush met instemming begroet in VS

NEW YORK, 3 aug. De beslissing van de Amerikaanse president George Bush om de invasie van Koeweit door Irak voorlopig alleen met politieke en economische represailles te beantwoorden is in de Verenigde Staten met algemeen begrip ontvangen. Zelfs de grootste haviken gaven toe dat het land op dit moment weinig anders kan.

President Bush leek voor een voorzichtige koers te kiezen, Hij zei dat de grootste aandacht uitging naar 'coordinatie' van een internationaal diplomatiek tegenoffensief. Een groot deel van de dag werd gisteren besteed aan het bespreken van de opties voor de VS, inclusief militair ingrijpen. President Bush zei zelf, op een persconferentie in Aspen (Colorado): 'Ik sluit niets uit, ik sluit niets in.'

Anonieme bronnen in de ministeries van buitenlandse zaken en defensie deden de hele dag hun best de indruk te wekken dat militair ingrijpen nog steeds een reele mogelijkheid is. Maar experts kwamen al snel tot de slotsom dat daarop voorlopig niet gerekend hoefde te worden.

De Afgevaardigden in het Congres steunden de president gistermiddag met een resolutie, waarin sancties tegen Irak werden voorgesteld. Verschillende volksvertegenwoordigers, waaronder de altijd goed van de tongriem gesneden senator Alfonse d'Amato uit New York, vergeleken Iraks president Saddam Hussein met Adolf Hitler, altijd op zoek naar ruzie met buurlanden, liefst weerloze.

Opvallend in het Congres was de grote weerzin die werd uitgesproken over het feit dat tot nu toe alleen Amerikaanse schepen patrouilleren in de Golf. Democratische Afgevaardigde Patricia Schroeder zei: 'De wereld denkt dat ze tegenwoordig alleen maar een 06-nummer hoeft te bellen en wij staan gratis voor ze klaar.' Washington heeft tot nu toe de volgende concrete stappen ondernomen: Acht schepen kruisen in de Golf, en het vliegdekmoederschip Independence stevent met enkele kleinere schepen op de straat van Hormuz af. Het moet over enkele dagen aankomen.

President Bush besloot gistermorgen vroeg de activa van Irak in de VS te bevriezen, en een verbod op handel met Irak uit te vaardigen. Ook liet de president beslag leggen op de bankrekeningen en andere bezittingen van Koeweit om te voorkomen dat een nieuwe, Irak-gezinde regering de bezittingen zou overhevelen naar Iraakse handen. De Veiligheidsraad werd gevraagd om de invasie te veroordelen. De Sovjet-Unie werd gevraagd wapenleveranties aan Irak te staken. De economische maatregelen zijn tot nu toe het hardst. De bezittingen van Irak stellen waarschijnlijk weinig voor, gezien het feit dat het land een buitenlandse schuld van ongeveer 80 miljard dollar heeft. Een exact bedrag of zelfs een schatting was gisteren niet te krijgen. Maar de boycot van Iraakse olie betekent dat Irak een vijfde van zijn olie-inkomsten moet missen. Vorig jaar exporteerde Irak gemiddeld 588.000 vaten olie per dag naar de VS, op een totaal van drie miljoen; de opbrengsten waren bijna 2,4 miljard dollar. De olie vertegenwoordigt 5,6 procent van de totale import door de VS, oftewel 2,8 procent van de totale consumptie.

Ook zal Irak het moeten doen zonder de ruwe voedingsstoffen (rijst, graan, kippenvoer, mais, etc.) waarvan de VS vorig jaar voor ruim een miljard dollar naar Irak exporteerden.

De bevriezing van de activa van Koeweit door de VS (en later door Engeland en Frankrijk) betekent een streep door de rekening van Irak. Analisten hier schatten dat ongeveer 100 miljard van de 117 miljard dollar reserves van Koeweit zijn belegd in OESO-landen, vooral in de VS, Engeland, Frankrijk en Duitsland.

De economische schokgolven trilden gisteren door het land, net als in andere geindustrialiseerde landen. De prijs voor ruwe olie vloog met bijna drie dollar omhoog tot boven de 23 dollar per vat (vijf weken geleden nog 16,50), en koersen voor obligaties en aandelen daalden sterk een teken dat de markten verwachten dat de hogere olieprijzen inflatie of misschien een recessie zullen veroorzaken. 'Dit kan de trekker zijn niet de oorzaak, maar de trekker die een recessie inluidt, ' zei Joseph Stanislaw, een analist van het Bostonse researchkantoor Cambridge Assiociates. Hogere olieprijzen maken produkten duurder en verminderen de koopkracht van consumenten; als een centrale bank probeert een recessie te vermijden door meer geld in de economie te pompen, leiden hogere olieprijzen tot inflatie.

De voornaamste economische adviseur van president Bush, Michael Boskin, verklaarde voor het Congres gisteren dat volgens hem zelfs een olieprijs van 25 dollar per vat een 'bescheiden' invloed op de economie zal hebben en geen recessie zal veroorzaken.

De staatsecretaris voor energiezaken Henson Moore zei gisteren op een persconferentie dat hogere olieprijzen niet hoeven te leiden tot economische problemen. Er is te veel aanbod in de wereld; de binnenlandse voorraden van particuliere bedrijven zijn hoog; en de Strategische Reserve van de overheid is voldoende voor 75 dagen, zo zei hij.