Irak en het antwoord

DE GROVE SCHENDING van de soevereiniteit van buur en 'broeder' Koeweit door Irak heeft tot tegenmaatregelen geleid. De Verenigde Staten, Groot-Brittannie en Frankrijk zijn er toe over gegaan alle Iraakse en Koeweitse bezittingen binnen hun grenzen onder beheer te nemen en vermogensbestanddelen van beide landen te bevriezen. Iraks leider Saddam Hussein had het reusachtige vermogen van het emiraat willen gebruiken als onderpand voor de op ongeveer tachtig miljard dollar geschatte schuld die Irak ten opzichte van het buitenland heeft. Zijn doel heeft hij in zoverre bereikt dat door de dertig miljard dollar schuld van Irak aan Koeweit en andere Golf-staten een streep kan worden gehaald. De Verenigde Staten hebben de leiding op zich genomen van een operatie die aan de gisteren algemeen goedgekeurde resolutie van de Veiligheidsraad kracht moet bijzetten. Premier Thatcher, op bezoek in de Verenigde Staten, mocht zich aan de zijde van president Bush weer even de speciale bondgenoot voelen die zij zo graag wil zijn. Samen met Bush stippelde zij de eerste fase van de operatie uit: de internationale solidariteit die spreekt uit de VN-resolutie moet verder worden onderbouwd opdat Saddam Hussein alsnog tot inkeer komt. Maar terwijl de grote Westerse landen het initiatief namen bleek de Arabische wereld aan een afwachtende op verzoening gerichte houding de voorkeur te geven. Een woordvoerder van de Arabische Liga herhaalde de bekende slogan dat de grondoorzaak van al het geweld in het Midden-Oosten Israels onverzettelijkheid is om de Palestijnse kwestie op te lossen. Het geschil tussen Irak en Koeweit kon nog steeds in broederlijk overleg worden opgelost. Dat het verzet van de emir afgelopen woensdag om zich aan de onderhandelingstafel te laten annexeren tot Iraks gewelddadig optreden had geleid blijkt voor de Arabieren, althans totdusverre, een te veronachtzamen kleinigheid te zijn.

De weifelachtige houding van de Arabieren kan helaas een flink obstakel worden voor geconcerteerde actie tegen Irak. Ervan afgezien dat regionale crisisbeheersing een belangrijke schakel hoort te zijn in het bewaren van veiligheid en stabiliteit in de wereld, zal het nemen van actie vooral in de Westerse landen politiek worden belast door Arabische afzijdigheid. Zeker als dergelijke actie, zoals mag worden aangenomen, economische offers zal vragen van de burgers in het Westen en te meer naarmate actie langer moet worden volgehouden om het beoogde doel te bereiken.

OP DE POSITIEVE zijde van de balans mag worden geschreven de snelle beslissing van de Sovjet-Unie haar wapenleveranties aan Irak op te schorten. Voorlopig heeft deze stap slechts een symbolische betekenis doordat Saddam Hussein van zijn land met hulp van vooral Moskou een groot arsenaal heeft gemaakt. Maar op langere termijn zullen de gevolgen zich doen voelen zoals het door Washington bewapende Iran zich de kansen op een overwinning op Irak zag ontglippen als gevolg van de Amerikaanse boycot.

Groot gewicht werd vandaag toegekend aan de aangekondigde gemeenschappelijke verklaring van de ministers van buitenlandse zaken van de VS en de Sovjet-Unie. Het feit dat beide mogendheden zo vroeg in een internationale crisis elkaar de hand reiken kan inderdaad van historische betekenis zijn. Het lijkt al weer lang geleden dat Amerikaanse eskaders de Golf binnenstoomden om de invloed van Moskou te keren. Maar het was in 1986.