Berlijn kan rekenen op 'verkeersinfarct'

BERLIJN, 3 aug. Al om half negen stonden de eersten in de rij en nu, om vijf uur, zijn de laatste DDR-chauffeurs aan de beurt voor de verplichte technische keuring van hun nieuwe bezit. Een beetje zenuwachtig is Gunther H. wel. Zijn nieuwe Volkswagen dateert al uit 1978. Voor 1.300 D-mark heeft hij het voertuig gekocht in het Saargebied, bij de Franse grens. 'Hier in Berlijn zijn bijna geen tweedehands auto's meer te koop, of tegen enorme prijzen.'

Helemaal juist is dat niet: zijn achterbuurman heeft een Opel uit 1979 voor 1.800 D-mark in West-Berlijn op de kop getikt. Meer geld durfden beiden niet uit te trekken. De toekomst komt hun onzeker en financieel onvoorspelbaar voor. Wel hebben zij de oude familie-Trabant niet verkocht om de nieuwe aanschaf te betalen: 'Daar krijg je nauwelijks meer iets voor'. De Trabant-fabriek in Zwickau maakt Ulbrichts volkswagen uit 1958 in miljoenenoplaag geproduceerd inmiddels in een milieu-vriendelijker viertakt-versie, maar het bedrijf had zich deze moeite kunnen besparen. Geen DDR-burger wil meer een Trabant. 'Wat hebben we die dingen gehaat', zegt een van de wachtende chauffeurs in de Berlijnse voorstad Friedrichshagen. Af en toe haalt iemand in een naburige snackbar blikjes Cola voor het hele gezelschap, het is bepaald gezellig. Het grote doel is immers bijna bereikt: de 'West-auto'. 'Voor menigeen was dat het voornaamste doel van de hele Duitse hereniging', meent iemand zonder al te veel ironie. 'De auto', zegt een ander, 'is al maandenlang het gesprek van de dag.' De gevolgen zijn ernaar. Sinds de invoering van de D-mark, een maand geleden, neemt het aantal rondrijdende Trabanten en Wartburgs, de DDR-auto's van vroeger, in de straten van Berlijn met de dag af. Het aantal geregistreerde auto's stijgt.

De Oostberlijnse politie verwacht dit jaar 75.000 nieuwe auto's tegen bijna 18.000 in 1989. Er wordt al duidelijk meer gereden, want er valt meer te rijden. Het verkeer tussen Oost-Berlijn en Potsdam ging vroeger met een boog om West-Berlijn heen, nu baant het zich een weg door de stad. En daarnaast gaan bijna alle Oostberlijners een of meer keren per week naar West-Berlijn om inkopen te doen, omdat de artikelen in de winkels er goedkoper zijn. Als gevolg daarvan is heel Berlijn een grote verkeersopstopping van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Bij 17.000 auto's tegelijkertijd op de weg wordt het heel moeilijk in West-Berlijn, zo heeft de politie becijferd. Bij 20.000 zal er sprake zijn van een 'verkeersinfarct'. Met enige zorg ziet de politie dan ook het einde van de vakantieperiode tegemoet, als veertig procent van de Westberlijners 's ochtends met de auto naar het werk gaat, zoals ze dat jarenlang gewend waren. Nu West-Berlijn geen verkeerseiland meer is, zal dat niet langer meer gaan, meent de politie.

De 1,2 miljoen auto's van heel Berlijn (Oost en West) hebben in Oost-Berlijn in de eerste zes maanden van dit jaar voor vijftig procent meer verkeersongevallen gezorgd dan in dezelfde periode vorig jaar. De Oostberlijnse verkeerspolitie wijt dat vooral aan het feit dat Oostduitse chauffeurs nogal onverantwoord omspringen met hun nieuwe, Westerse motorvermogens en aan alcohol. De DDR kende namelijk een volstrekt verbod op alcohol in het verkeer, maar de Westberlijners nemen het minder nauw met de toegelaten 0,8 promille in het bloed.

De Groenen van West-Berlijn pleiten nu voor de overname van de DDR-norm, maar het is onwaarschijnlijk dat ze hun zin krijgen. Integendeel, de zo machtige autolobby van de Bondsrepubliek schuift alle DDR-regels snel terzijde. De snelheidslimiet van 100 kilometer op de DDR-autowegen is in feite al vervallen.

Heel wat DDR-burgers hebben zich voor de aanschaf van Westers blik in de schulden gestoken, zo melden de banken. Al zelfs voor de invoering van de D-mark werden de eerste kredieten verstrekt. Het autorijden wordt in de hand gewerkt door de nominale verlaging van de benzineprijs, die de overgang naar de Westerse markteconomie inhield. Maar er liggen voor de DDR-chauffeurs addertjes onder het asfalt: het Westduitse verzekeringsbedrijf Allianz kondigde deze week aan dat de ongevallenverzekering volgend jaar 65 procent wordt verhoogd, wegens het grote aantal ongelukken.

Maar dat zijn vooruitzichten die aan de vreugde bij het keuringsstation geen afbreuk kunnen doen. Nog even en de fel begeerde nieuwe nummerborden kunnen aan de auto worden geschroefd, die groter zijn dan de oude DDR-nummerborden, even groot als die van de Bondsrepubliek. 'En als volgend jaar het nieuwe systeem van letters voor iedere stad wordt ingevoerd, kan niemand meer een DDR-auto herkennen', melden de chauffeurs tevreden. Over de verdeling van de lettercodes is inmiddels een felle strijd uitgebroken tussen de gemeente Lahne en Leipzig. Leipzig eist, als de op een na grootste stad van de DDR de 'L' op voor de nummerborden van auto's uit Leipzig. Maar Lahne was er eerder bij en heeft de 'L' voor zichzelf laten reserveren.