Paniekreactie oliemarkt: prijsstijging 15 procent

ROTTERDAM, 2 aug. De prijzen van gasolie, benzine en andere olieprodukten zijn vanochtend op de spotmarkt in Rotterdam met vijftien procent gestegen. Rond het middaguur werd voor een vat ruwe olie 23 dollar betaald. 'Volstrekte paniek in de markt over de Iraakse invasie van Koeweit, er is geen ander woord voor', zei een handelaar op de Rotterdamse spotmarkt voor olieprodukten vanmorgen. 'Het is lang geleden dat de markt zo krachtig reageerde op een incident', wist een analist. 'Maar het is pure speculatie wat er de komende dagen kan gebeuren.' Op de termijnmarkt in Londen was de eerste notering voor Noordzee-olie ('Brent') vanochtend ook fors hoger: 22,50 dollar per vat ruwe olie van 159 liter voor leverantie in september. In de loop van de ochtend werd zelfs 24 dollar betaald. Vanmiddag wordt op de termijnmarkt in New York de prijs voor Arabische olie bepaald, maar vannacht leverde de 'informele' handel op Europese markten ten behoeve van Amerikaanse afnemers ook al een prijsstijging van 15 procent op. Enkele weken geleden oefende Irak druk uit op het beraad van olieministers van OPEC (de organisatie van dertien olieproducerende landen) om tot een nieuwe richtprijs van 25 dollar te komen. Vorige week vrijdag werd tijdens een OPEC-vergadering in Geneve tot een richtpijs van 21 dollar per vat besloten.

Deskundigen van de grote oliemaatschappijen verwachten dat, als de prijsstijging voor olieprodukten enkele dagen zou aanhouden, de benzineprijs aan de pomp met vijf cent per liter kan stijgen. Maar vooruitzichten zijn nu nog moeilijk te geven. 'Er is een zeer nerveuze handel, maar met een laag volume, de meeste handelaren wachten af, want ze lopen bij deze prijsstijging zeer grote risico's', zei een makelaar.

In hoeverre op korte termijn de prijsstijging voor olieprodukten zal worden doorberekend aan de consument, hangt af van de duur van het hoge prijsniveau. De grote oliemaatschappijen hebben zeker voor enkele dagen eigen voorraden aan benzine en dieselolie. Shell, Esso, BP en Amoco konden vanochtend nog geen aanvullende informatie geven. 'Wij reageren niet op elke hik in de markt, we voeren een zo stabiel mogelijk prijsbeleid. Maar als we zelf flinke hoeveelheden produkten tegen deze prijzen moeten inkopen, valt aan een verhoging van de prijzen an de pomp niet te ontkomen', zei een handelsmanager van een grote maatschappij vanochtend. 'Wij beraden ons op zeer korte termijn, als we een precies beeld hebben van onze vooraad en inkooppositie'. De produktie van ruwe olie in Koeweit, in volume de vierde producent van de Golfstaten, beloopt zo'n 1,5 miljoen vaten ruwe olie per dag, conform het nieuwe quotum dat vorige week in OPEC-verband is afgesproken. Vorig jaar was de gemiddeld produktie 1,6 miljoen vaten per dag. Koeweit Petroleum, de staatsoliemaatschappij, heeft in Europa eigen raffinaderijen en een eigen verkoopapparaat waarmee de afgelopen jaren een marktaandeel van 7,5 procent is opgebouwd. Volgens een woordvoerder van de maatschappij komt de verkoop niet op korte termijn in gevaar omdat er ruim voldoende voorraden zijn en er nog olietankers uit Koeweit onderweg zijn naar Rotterdam.

De totale produktie van ruwe olie van de Golfstaten is bijna een kwart van de totale wereldproduktie. Door een aanhoudende oorlogssituatie kunnen zich snel verschuivingen met een prijsopdrijvend effect voordoen.