'Lik-op-stuk-beleid mist zijn uitwerking niet'

AMELAND/ TERSCHELLING, 1 aug. 'Eerst was het hier een vrijstaat, nu is het eiland weer van ons. Iedereen moet zich aan de regels houden.' Groepscommandant A. J. Hoogstra van de gemeentepolitie Terschelling heeft nog geen exact cijfermateriaal, maar stelt wel vast dat het dit jaar op de Friese Waddeneilanden ingevoerde lik-op-stuk-beleid zijn uitwerking niet mist. Het aantal vernielingen en diefstallen is in vergelijking met vorig jaar gedaald. Iedere potentiele raddraaier weet dat een vernieling, diefstal of eenvoudige mishandeling direct wordt bestraft met een fikse boete. 'En dat werkt goed', aldus Hoogstra. 'We hadden hier vorige week een jeugdgroep aan het bureau die werd verdacht van baldadigheden. Ze zeiden: we hebben het niet gedaan. We kijken wel uit. Dat kost ons veel te veel geld.'

Vanaf half mei tot nu werden er op Terschelling 36 en op Ameland 29 'lik-op-stuk-gevallen' geregistreerd. Het openbaar ministerie inde daardoor een bedrag van meer dan 13.000 gulden. In 90 procent van de zogenoemde kleine recreatiecriminaliteit is er overmatig alcoholgebruik in het spel. In samenwerking met justitie Leeuwarden stelden de gemeentebesturen en de politie op de eilanden dit jaar voor het eerst een Project Alcoholmatiging Friese Waddeneilanden op. Het lik-op-stuk-beleid is daarvan een onderdeel. Verder werd er iemand aangesteld die vernielingen registreert en kreeg het horecapersoneel instructies hoe om te gaan met misdragingen van klanten. Doel is het drankgebruik van de jeugdige vakantievierders te matigen en de misdrijven die daaruit voortvloeien te beperken. Op Ameland heeft dat duidelijk effect. In vergelijking met dezelfde periode vorig jaar is het aantal vernielingen, diefstallen en gevallen van openbare geweldpleging met 27 procent gedaald. 'Dat is meer dan een kwart', aldus een tevreden groepscommandant W. de Haan van de gemeentepolitie Ameland. Een overtreder kan rekenen op een boete van ten minste 100 gulden (voor een eenvoudige winkeldiefstal) tot maximaal 500 gulden. De meesten betalen gelijk, al bestaat de mogelijkheid de geldstraf binnen zes weken met een girokaart te voldoen. 'Als ze meteen betalen is hun geld of op en gaan ze naar huis of hebben ze minder te besteden. Is het een jongere beneden de achttien dan lichten we de ouders in. Die zeggen in de meeste gevallen: laat hem maar betalen en stuur hem daarna direct naar huis', aldus de Haan. Niet alleen het ingevoerde lik-op-stuk deed het vakantievandalisme dalen. Ook het op Ameland ingevoerde fietsenproject en het vandalismeproject hebben effect, zo stelt De Haan. Iedere Amelander of badgast die zijn rijwiel onafgesloten achterlaat moet er rekening mee houden dat zijn fiets naar het bureau wordt gebracht. Daar kan de fiets tegen betaling van 20 gulden worden opgehaald. 'We controleren er elke nacht op, vooral bij de discotheken, waar veel fietsendiefstallen plaatsvinden', zegt De Haan. 'Het blijkt dat een veel groter percentage dan voorheen zijn fiets op slot doet.'

Op Ameland en Terschelling zijn drie mensen aangesteld die aangebrachte vernielingen registreren. Op Terschelling werden bij deze 'vandalisme-registrator' tot nu toe 183 zaken aangemeld. Het gaat hier om straatvernielingen en diefstallen van bijvoorbeeld verkeersborden. De Haan: 'De slachtoffers krijgen niet alleen meer aandacht, ook wordt in kaart gebracht waar de vernielingen plaatsvonden en wanneer zodat de gevoelige locaties in beeld worden gebracht. Daarop kan ingespeeld worden door de surveillerende agenten.' Bij de uitgaansoorden in Midsland (Terschelling) en Nes (Ameland) surveilleren nu elke nacht twee agenten. In Nes lopen ze tussen 12.00 en 4.00 uur eenzelfde route: vanaf de dorpskern naar camping Duinoord, waar de meeste bars en dancings staan. 'Doel is ons gezicht te laten zien', aldus De Haan. 'Daar gaat al een zekere preventie vanuit.'

De agenten treden ook op tegen luidruchtige discogangers. Lolbroeken die na een avondje stappen mede-toeristen wakkerbrullen wordt gemaand zich kalm te houden. 'De wakker geworden bewoners durven er zelf vaak niets van te zeggen, maar doen hun beklag wel bij de politie', stelt De Haan. Horecaondernemers laten na 2.00 uur 's nachts geen nieuwe klanten meer binnen. Door de vrije sluitingsuren gaan de bezoekers gefaseerd de deur uit. De overlast is daardoor minder, aldus De Haan: 'Voorheen gingen alle bars gelijk dicht. Dan kwamen ze massaal op straat. Wat er dan in een half uur werd vernield, hou je niet voor mogelijk.'