Baker, Sjevardnadze bespreken nieuwe top

IRKOETSK, 1 aug. De ministers van buitenlandse zaken van de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, James Baker en Edoeard Sjevardnadze, hebben vandaag in de Siberische stad Irkoetsk gesproken over kwesties als Afghanistan en Cambodja en over een nieuwe topontmoeting van de presidenten Bush en Gorbatsjov.

Beide ministers deden voor hun eerste gesprek hun best de indruk weg te nemen dat het tot doorbraken komt. 'We hebben over Afghanistan zaken te bespreken, maar ik zou niet van nieuwe denkbeelden willen spreken', zo zei Sjevardnadze vandaag vlak voor het eerste van drie gesprekken met Baker. Hij ontkende berichten als zou de Afghaanse president, Najibullah, die zich in de Sovjet-Unie bevindt, opzij worden geschoven om een doorbraak te vergemakkelijken. 'Hij heeft vakantie. Twijfelt u daaraan? Ik twijfel er niet aan', aldus de minister. Hij voegde daaraan toe dat de twee supermachten de kwestie-Afghanistan niet kunnen oplossen zonder de strijdende partijen in Afghanistan zelf daarbij te betrekken. Een hoge Sovjet-woordvoerder zei gisteren dat in de kwestie-Afghanistan 'veel gecompliceerde problemen' moeten worden opgelost, en dat er een commissie is opgericht die het punt van vrije verkiezingen bestudeert.

Najibullahs vertrek naar de Sovjet-Unie, eerder deze week, heeft speculaties op gang gebracht over zijn mogelijke vertrek. De laatste keer dat een Afghaanse president werd vervangen was in 1985.

Het toenmalige staatshoofd, Babrak Karmal, werd toen opgevolgd door Najibullah terwijl hij zich met vakantie in Moskou bevond. Najibullah bevindt zich in Sotsji aan de Zwarte Zee, waar op het ogenblik ook Sovjet-leider Gorbatsjov met vakantie is. Een gesprek staat niet op het programma, maar zal volgens waarnemers zeker plaatshebben.

In Irkoetsk zullen Sjevardnadze en Baker het verder hebben over een nieuwe ontmoeting tussen Bush en Gorbatsjov, waartoe al op de top in Malta in december is besloten. Het belangrijkste daarbij, aldus Sjevardnadze gisteren, is niet een datum en plaats voor de ontmoeting vast te stellen, maar 'onderwerpen en details'. Men gaat er algemeen van uit dat de ontmoeting eind dit jaar of begin volgend jaar in Moskou plaatsheeft. De laatste keer dat beide leiders elkaar ontmoetten was in juni in Washington. Bush en Gorbatsjov ontmoeten elkaar echter mogelijk al eerder, op de CVSE-top in Parijs in november. Of het nog dit jaar tot een top komt hangt mede af van de voortgang bij de besprekingen over de vermindering van het aantal lange-afstandsraketten, START, een thema dat ook door Sjevardnadze en Baker wordt aangeroerd.

Over het probleem-Cambodja, dat tijdens de gesprekken van vandaag en morgen eveneens wordt besproken, worden geen doorbraken verwacht. Midden vorige maand kondigde Baker een drastische wijziging aan in het Amerikaanse Cambodja-beleid, door de Amerikaanse steun voor de door de Rode Khmer gedomineerde verzetscoalitie op te zeggen en melding te maken van voorgenomen besprekingen met Vietnam over de kwestie. (Reuter, UPI, AP) De troepen van het bewind van de Afghaanse president Najibullah hebben de afgelopen maanden kans gezien om hun greep op het gebied rondom Kabul te versterken. Dit hebben Westerse diplomaten in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad gisteren gezegd. In maart van dit jaar lanceerde de Afghaanse regering een offensief, dat vooral ten doel had om de islamitische verzetsstrijders, de mujahedeen, te verdrijven uit de heuvels bij de plaats Paghman ten westen van Kabul. Van daaruit schoten de mujahedeen veel raketten af op Kabul, die veel slachtoffers onder burgerbevolking veroorzaakten. Volgens de diplomaten hebben de regeringstroepen de plaats Paghman ingenomen. Het verzet heeft intussen een aanval ingezet tegen de stad Ghazni in het oosten van Afghanistan. Als het deze zou innemen, zou dit de eerste belangrijke stad zijn die op de regering wordt veroverd. (UPI)