Mazelen geneest sneller met vitamine A

Bij ernstige vormen van mazelen is het doeltreffend om hoge doses vitamine A toe te dienen. Complicaties van mazelen, zoals longontsteking, ernstige diarrhee en kroep blijken dan beduidend sneller te genezen. Bovendien neemt het aantal kinderen dat bij mazelen ernstige complicaties krijgt of zelfs sterft met maar liefst vijftig procent af.

Dat zijn de resultaten van een vergelijking tussen patientjes die behandeld zijn met of zonder vitamine A (2 dagen 200.000 IE retinyl palmitaat). Dit onderzoek werd uitgevoerd door dr. Max Klein van het Universitaire kinderziekenhuis in Kaapstad, Zuid Afrika.

Mazelen is een virusziekte, waarvoor geen echte behandeling bestaat. De infectie kan zeer ernstige ontstekingen in longen, darmen en hersenen veroorzaken, die zelfs tot de dood kunnen leiden. In Nederland worden de meeste kinderen rond de veertiende maand tegen mazelen ingeent.

De kinderen die Klein behandelde leden allemaal aan een zo ernstige vorm van mazelen dat ze in het ziekenhuis moesten worden opgenomen. Bij opname bleken ze praktisch allemaal (92%!) een te lage vitamine A spiegel in het bloed te vertonen (hyporetinemie). Tegelijk was een vitamine A-deficientie onder de overige patientjes van het kinderziekenhuis zeer zeldzaam (slechts drie gevallen in 13 jaar). Klein postuleert daarom dat er hier sprake moet zijn van een relatief tekort; een hoog vitamine A-verbruik in de perifere weefsels wordt niet snel genoeg vanuit de levervoorraden aangevuld.

Vitamine A is een stof die in melkproducten, eieren en vis zit en die in de lever wordt opgeslagen. Beta-caroteen (de oranje kleurstof in worteltjes) kan ook in vitamine A worden omgezet. Deze vitamine gaat oxidatieve beschadiging van weefsels tegen. Het is bijvoorbeeld in grote hoeveelheden aanwezig in het hoornvlies van het oog om oxidatieve schade door ultra-violetlicht te voorkomen.

Bij een ontsteking komen er ook veel oxiderende stoffen vrij uit afweercellen en dan is het verbruik van vitamine A in verhouding zeer groot. Men weet al dat er een relatieve deficientie van vitamine A voorkomt bij een groot aantal ontstekingsbeelden zoals longontsteking, reuma en leverontsteking. Het is dus niet onwaarschijnlijk dat ook een ernstige mazeleninfectie hiertoe leidt. Dr. Klein stelt dat bij ieder kind met een ernstige mazeleninfectie vooral als ze nog jong zijn toediening van vitamine A op zijn plaats is, zelfs al is er geen sprake van een duidelijk vitamine A-tekort.

Vitamine A kan in overdosis ook schadelijk zijn. Het is dus beter om niet zelf aan het experimenteren te slaan.