In de VS lopen de colleges leeg

Terwijl in Nederland stijgende studententallen de discussie over selectie gaande houden, sprokkelen de colleges in de Verenigde Staten eerstejaarsstudenten bij elkaar door de toelatingseisen te versoepelen. Uit een recent onderzoekje onder 800 van deze colleges (universiteiten, korte universitaire opleidingen en scholen voor hoger beroepsonderwijs) blijkt dat op 1 mei, de datum waarop de meeste inschrijvingstermijnen sluiten, 670 colleges nog open plaatsen hadden. Dat is 13 procent meer dan vorig jaar en het definitieve bewijs dat de daling van het aantal high-school-verlaters nu door gaat werken in het hoger onderwijs. Tot voor kort kon deze daling nog worden opgevangen door meer oudere en meer buitenlandse studenten te werven.

De colleges zitten met de handen in het haar. Hun financiering berust voor een groot deel op collegegelden. Als die niet binnenkomen, moeten ze bezuinigen: personeel ontslaan of investeringen opschuiven naar een eveneens onzekere toekomst. Doordat de Verenigde Staten in tegenstelling tot Nederland wel selecteren, is er ook een andere oplossing. De selectie-criteria bijstellen. Dat is wat nu gebeurt.

Een eerste manier is om mensen die anders op de wachtlijst werden geplaatst, toch aan te nemen. De (in sommige gevallen enorme) wachtlijsten werden altijd beschouwd als een verkapte vorm van afwijzing. Nu dienen ze als reservoirs waaruit universiteiten dankbaar putten. De directeur van een high-school reageert 'verbaasd': 'Dit jaar is meer dan de helft van onze scholieren die op een wachtlijst stonden, toch aangenomen. Voor de school is dat een record, een opwaardering van jewelste.' De University of Wisconsin-Stout is een van de universiteiten die nog openlijker te werk gaan. Werden vorig jaar nog alleen scholieren toegelaten die hoorden bij de beste zestig procent van hun klas, dit jaar is dat zeventig procent geworden. Sommige universiteiten nemen studenten aan die in overvloediger tijden niet eens op de wachtlijst terecht waren gekomen.

Natuurlijk kunnen niet alle universiteiten zich een dergelijke kwaliteitsverlaging veroorloven. De vooraanstaande University of Southern California bijvoorbeeld neemt dit jaar maar 300 studenten aan, terwijl er plaats is voor 2.500. 'Financieel kunnen we dit een of twee keer doen. In die tijd zullen we manieren moeten verzinnen om meer studenten aan te trekken', verklaart een woordvoerder deze stap. Dat er nog wel goede studenten zijn, blijkt uit de stand van zaken bij de meest gerenommeerde colleges. Daar is geen vuiltje aan de lucht, ongetwijfeld omdat zij de gewildste instituten van het land zijn.

De verwachting is dat in 1993 het aantal eerstejaarsstudenten weer zal aantrekken. Tot die tijd zullen de verschillen tussen de universiteiten waarschijnlijk steeds groter worden. Dat de oorspronkelijk meest toegankelijke colleges het onderspit delven als de anderen hun wachtlijsten gaan aanspreken, mag duidelijk zijn. Nu al is de daling van het aantal eerstejaars studenten op sommige universiteiten 25 procent, en op andere maar twee. (The Chronicle of Higher Education)