DDR koopt nog voor bijna miljard mark wapens

BERLIJN, 31 juli De DDR neemt van de Sovjet-Unie dit jaar nog voor bijna een miljard D-mark aan wapentuig af voor haar Nationale Volksleger (NVA). Een woordvoerder van de NVA heeft gisteren geruchten in verontwaardigde kringen in Bonn over deze leveranties bevestigd.

Het gaat bij de leveringen onder andere om 4.500 machinepistolen, twee raketschepen en een helikopter voor lesdoeleinden. Volgens de woordvoerder gaat het om afnameverplichtingen die zijn aangegaan voor de plannen voor Duitse vereniging. Een deel van het miljard zou trouwens bestaan uit boetes voor het niet afnemen van eerder bestelde wapens. DDR-minister van ontwapening en defensie Rainer Eppelmann verdedigde gisteren het gevoerde beleid met de tot nu toe in de NVA al doorgevoerde besparingen en het feit dat hij persoonlijk in Moskou de afgelasting van menige andere wapenleverantie had weten te bewerkstelligen.

De verontwaardiging in Bonn over het miljard aan bewapeningsuitgaven speelt tegen de achtergrond van de aanzienlijke verschillen van inzicht over de toekomst van de NVA en de financiele eisen die de DDR-regering aan Bonn stelt bij de onderhandelingen over het zogeheten verenigingsverdrag.

Minister Eppelmann stelt zich op het standpunt dat na de staatkundige vereniging van de beide Duitslanden de NVA als zelfstandige organisatie moet voortbestaan, al was het maar omdat van de NVA-officieren, van wie 98 procent lid is geweest van de communistische partij SED en die in veel gevallen in de Sovjet-Unie zijn opgeleid, moeilijk kan worden gevergd dat zij van de ene dag op de andere in NAVO-verband functioneren en Engels gaan spreken. Tegen een zelfstandig voortbestaan van de NVA zijn bijna alle Westduitse politici, onder wie de voornaamste Westduitse adviseur van de NVA, de sociaal-democraat Egon Bahr. Deze denkt dat 70.000 van de huidige ongeveer 200.000 NVA-militairen weliswaar na een overgangsperiode kunnen worden geintegreerd in de Westduitse Bundeswehr. Anderen zijn echter van mening dat dit aantal veel lager zal zijn, en dat het vroegere SED-lidmaatschap bovendien onverenigbaar is met het dienen in de Bundeswehr.

Eppelmann zei in een vraaggesprek met de Westduitse televisie gisteren dat Bonn in het kader van de onderhandelingen over het eerste staatsverdrag dit voorjaar steeds op de hoogte is geweest van het komende miljard aan bewapeningsuitgaven. Wat in Bonn naar verluidt echter kwaad bloed heeft gezet is het gat in de hand van de regering in Berlijn, waar het tekort op de begroting voor de tweede helft van 1990 inmiddels is opgelopen tot 3,4 miljard D-mark. Door de snelle stijging van arbeidstijdverkorting en werkloosheid in de DDR raken de sociale fondsen sneller leeg dan verwacht. Bij hun regering hebben DDR-bedrijven voor 24 miljard D-mark overbruggingskrediet aangevraagd, waar in de begroting 10 miljard was voorzien. In de praktijk kunnen deze gaten alleen worden gedicht met middelen uit de Bondsrepubliek.

Het risico dat de DDR in de laatste maanden van haar bestaan nog meer betalingsverplichtingen aangaat is niet uitgesloten. Gisteren werd bekend dat de Oostduitse premier, De Maiziere, zich bereid heeft verklaard over de hoogte van herstelbetalingen aan Israel te onderhandelen. Israel meent miljarden marken van de DDR tegoed te hebben. Eerder deze maand braken besprekingen tussen Israel en de DDR over dit onderwerp af volgens joodse bronnen onder druk van West-Duitsland, dat vreest de rekening te moeten betalen.