Critici van Lech Walesa verenigen zich in de organisatie ROAD

WARSCHAU, 30 juli De scheuring binnen Solidariteit tussen aanhangers en critici van Walesa is zaterdag bezegeld met de vorming van een Burgerbeweging Democratische Actie (in de Poolse afkorting ROAD). De nieuwe organisatie ziet zich als embryo van een nieuwe politieke partij en hoopt te verhinderen dat de huidige regering voortijdig ten val wordt gebracht.

Rond duizend mensen waren zaterdag in de Technische Hogeschool in Warschau aanwezig toen ROAD zich presenteerde met een beginselverklaring waarin 'demagogie en valse verwachtingen' werden veroordeeld en waarin een lans werd gebroken voor 'realistische veranderingen'.

Onder de stichters van ROAD bevinden zich vrijwel alle prominente intellectuelen van Solidariteit, onder wie Zbigniew Bujak, Wladyslaw Frasyniuk, Adam Michnik, de schrijver Andrzej Szczypiorski en

filmregisseur Andrzej Wajda. Van de parlementariers van Solidariteit sloten zich er zaterdag 42 bij ROAD aan. Volgens Bujak heeft ROAD inmiddels vierduizend leden.

ROAD is bedoeld als tegenwicht tegen de groepering Centrum, die eerder dit jaar werd opgericht door de twee belangrijkste adviseurs van Walesa, de gebroeders Lech en Jaroslaw Kaczynski, en die zich ten doel heeft gesteld een versnelling van het hervormingsproces te bewerkstelligen en Lech Walesa zo snel mogelijk door het parlement tot president te laten kiezen. ROAD wil de volgende Poolse president pas na een grondwetswijziging direct door de bevolking laten kiezen. Van de groep Centrum, de belangrijkste 'belangenbehartiger' van Walesa, zijn zestig parlementariers uit diverse fracties lid. Het gaat in de meeste gevallen om politici van het tweede plan.

Centrum wendde zich zaterdag direct tot president Jaruzelski met een verzoek om aftreden een verzoek dat direct werd afgewezen. In een brief aan het parlement liet Jaruzelski weten zich te laten leiden door de belangen van de staat en zijn mandaat als staatshoofd te zien als 'deel van de politieke verkiezingskalender'. Lech Walesa begroette gisteren de vorming van ROAD. Tijdens een toespraak tot het Burgercomite, de politieke arm van Solidariteit, vroeg hij zijn critici hun programma te verduidelijken. Walesa keerde zich tegen de opheffing van de burgercomite's en eiste indirect het aftreden van Jaruzelski: 'Kunnen we zeggen dat we de democratie hebben opgebouwd als we nog een president uit een ander tijdperk hebben?'.

Walesa keerde zich ook tegen beschuldigingen als zou hij zich aan antisemitisme schuldig hebben gemaakt en door antisemieten worden gesteund. Hij veroordeelde elke uiting van antisemitisme en zei dat 'zelfs passieve tolerantie' ten aanzien van het antisemitisme 'onherstelbare morele en politieke schade aanricht'.

(AP, Reuter, DPA)