Vet en mager denken

De Optiebeurs introduceert 21 augustus CSM, Pakhoed, Oce van der Grinten en VMF-Stork als nieuwe optiefondsen. Met deze stap wijkt de beurs op enkele punten af van de tot nu toe geldende regels.

Zo lopen de nieuwe opties af in de maanden februari, mei, augustus en november. Bovendien wordt de handel niet zoals gebruikelijk onderhouden door market makers, maar door een zogenaamde floor broker-specialist die, samen met de market makers, voor eigen rekening en risico optreedt als handelaar en tevens alle ingelegde orders van beleggers beheert.

De beurs ziet de hoek met de vier nieuwelingen als een soort proefstation om ervaring op te doen met een ander handelssysteem dat de beurs geld moet besparen. In het huidige systeem houden beursmedewerkers het boek met de orders bij en controleren, om beleggers te beschermen, de gang van zaken tijdens de handel.

In het nieuwe systeem wordt alles overgelaten aan een per transactie betaalde specialist die -dat hoopt de beurs, tenminste - op de vingers wordt gekeken door de market makers in de betreffende fondsen. Zo vervang je de beurscontrole, waar de Optiebeurs zich zo graag op laat voorstaan, door een minstens zo effectieve maar veel hardere onderlinge controle van handelaren die opkomen voor het kaas op hun brood. Dat leren buitenlandse ervaringen.

Maar hoe waterdicht is die controle als er in een fonds zo weinig omgaat dat handelaren er geen belangstelling voor hebben? Is de specialist dan zo sterk dat hij zijn eigen belangen even eerlijk behartigt als die van zijn klanten/ beleggers? Op die vragen geeft de Optiebeurs geen antwoord.

De Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE), die de beurzen controleert, hoeft geen toestemming te geven voor de genoemde wijziging, omdat de beursreglementen voorzien in dit systeem. Desondanks had de beurs wel wat meer uit mogen leggen over de nieuwe aanpak, omdat er beleggersbelangen in het geding zijn. En omdat het gaat over een aspect van de handel waar bijna niemand, buiten de beursvloer, iets van begrijpt. Het hoeft niet te ontaarden in een oeverloze Brede Maatschappelijke Discussie, maar een uitgebreide uitleg is niet te veel gevraagd. Wie weet wil de beurs over een poosje, als het nieuwe systeem goed bevalt, uit kostenoverwegingen het hele market maker-systeem vervangen door een specialist-systeem.

Een ander punt van zorg voor beleggers is de aanhoudende stroom van nieuwe fondsen op de beurs in een periode dat de omzetten teruglopen. Zo wordt de spoeling per fonds steeds dunner. In de praktijk betekent dat voor zowel beleggers als handelaren een markt met minder omzet, minder concurrentie, minder scherpe prijzen en dus een afnemende belangstelling.

Ook voor de Effectenbeurs, want die twee zijn een broer en zus die zich laven aan dezelfde bron.

Een vicieuze cirkel die je niet doorbreekt door weer eens een paar fondsen aan het assortiment toe te voegen of geen beursbelasting meer in rekening te brengen of de kosten vrij te laten. Uit het laatste punt blijkt overigens dat beurzen en effectenbemiddelaars niet gewend zijn om vooruit te denken, maar zich nog steeds in de zeven vette jaren wanen.

De provisiekosten zijn weliswaar vrijgelaten, maar voor kleine orders moeten beleggers juist meer betalen in plaats van minder. Er zijn in ons land honderduizenden mensen die de beurs volgen en best eens wat willen proberen, de enige manier om het spel onder de knie te krijgen. Die grote schare klanten moet je koesteren en niet afschrikken met hoge tarieven, anders verdwijnt de balangstelling.

In het vette denken passen de grote klanten, het grote geld, het uitbreiden van het aantal optiefondsen als niemand daar om vraagt en het druk en gewichtig doen over Amsterdam als Internationaal Financieel Centrum.

Mager denken betekent: zorgen voor een grote actieve achterban van kleine en grote beleggers, die goed zijn voorgelicht. Lage tarieven voor kleine beleggers om beurservaring op te kunnen doen. Een overzichtelijk aanbod van courante producten om beleggers niet af te schrikken en te verwarren. Kortom: een sterke thuisbasis voor Amsterdam Financieel Centrum.