Spelers verlaten zich vaker op kennis en inzicht vanprofessionele tassendragers; Caddie speelt vitale rol in topgolf

ZANDVOORT, 28 juli Om de relatie tussen golfer en caddie enigszins vermakelijk weer te geven wordt op The Old Course van het Schotse St. Andrews bij elk groot evenement het verhaal opgedist dat zich in een ver verleden afspeelde bij het riviertje de Swilcan Burn, dat de eerste en de achttiende hole doorkruist. De namen van de betrokkenen zijn in de loop der jaren verloren gegaan, maar nog altijd wordt smakelijk verhaald over de speler die ongelukkigerwijs voor de derde keer de bal in het water sloeg, uit woede zijn club er achteraan smeet en vervolgens uit arren moede er zelf ook maar in sprong. Staande in het water zette hij beide handen op de heupen en bekeek zijn caddie met dreigende blik. Die bedacht zich geen moment en ging eveneens te water, kennelijk om zijn werkgever in deze treurige situatie niet alleen te laten.

Ondanks dergelijke verhalen is de rol van het caddie-schap altijd onderbelicht gebleven, terwijl deze functie met name in de topsport verder gaat dan louter het dragen van de tas, zoals de meeste toeschouwers hem of haar altijd bijna bezwijkend onder het gewicht van de clubs over de course zien gaan achter de speler. Professionele caddies reizen met de topgolfers de hele wereld over en zijn uitgegroeid tot technische adviseurs alsmede vertrouwensfiguren. In een wedstrijd kunnen zij vaak door hun uitstekende kennis van de course en de omstandigheden een vitale rol spelen voor het verloop van het spel.

Zo vormt St. Andrews, vorige week de locatie voor het befaamde Britse Open, door de natuurlijke maar uiterst onoverzichelijke ligging een verradelijke baan, waar juist de caddie uitkomst biedt. Voor dergelijke evenementen arriveert hij altijd een dag eerder dan de speler om de holes te verkennen, zelf uit te meten en ook optische punten te zoeken in de vorm van bomen of struiken waaraan de deelnemer tijdens de match enig houvast heeft.

Succesjaar

Het begrip caddie is een Schotse verbastering van het Franse woord 'cadet', hetgeen een officier in opleiding dan wel een jongere zoon betekent. De laatste omschrijving is soms nog wel van toepassing op de hedendaagse situatie (Ballesteros en Niclaus op enkele toernooien), maar over het algemeen bedienen de toppers zich van puur professionele krachten die worden betaald via een percentage (drie tot zeven) van het verdiende prijzengeld. Dat dit behoorlijk kan oplopen wordt bewezen door de 23-jarige Zweedse Fanny Sunesson die thans als begeleider van Nick Faldo een succesjaar doormaakt en naar schatting 200.000 dollar zal toucheren. Toen Faldo enkele jaren problemen met zijn swing kreeg, huurde hij coach David Leadbetter in om de techniek aan te passen; Sunesson heeft de strikte opdracht tijdens de wedstrijden op Faldo's swing te letten en desnoods de Britse topper van aanwijzingen te voorzien.

Speler en caddie bepalen vaak in overleg de keuze van de te hanteren stok en zoeken samen de ideale lijn over de green naar de hole. Het is de opdracht van de caddie de problemen te minimaliseren, opdat de kwaliteiten van zijn werkgever maximaal tot uiting komen. Dat daarbij tijdens het spel ook nog ruimte is voor een zekere ontspanning bewees ooit de caddie van Chi Chi Rodriguez, thans uitkomend in de US-seniorentour, die het bestond bij een putt de club aan te reiken en grijzend op te merken: 'Ik zou de bal vooral proberen laag te houden.' Hij werd niet ontslagen na die uitspraak, al was dat zeer wel mogelijk geweest.

Ian Wright schatte dit jaar op de US-Open een situatie totaal verkeerd in en reikte de Spanjaard Ballesteros vervolgens de verkeerde stok aan. De bal belandde in het water, waarna de relatie behoorlijk gebrouilleerd raakte. 'Ballesteros was woest', vertelt de Engelsman Wright op de KLM-Open in Zandvoort, waar hij fungeert als caddie van Gordon J. Brand. 'Hij accepteerde de blunder uiteindelijk met zeer veel moeite. Maar bij het Britse Open in St. Andrews maakte hij vorige week toch opeens gebruik van zijn jongere broer. Bij het volgende evenement staan we in elk geval weer samen op de baan.'

Ian Wright (42) is een van de zeventig professionele caddies in het circuit. Ruim twee seizoenen is hij nu actief met Ballesteros en hij omschrijft de relatie als over het algemeen plezierig. 'Het vele reizen en ontmoeten van mensen maakt dit beroep aantrekkelijk. Ik ben adviseur en vriend van Ballesteros, maar het blijft ook een hard bestaan gezien de vele uren die je buiten op de baan maakt. Je wordt er nooit rijk van, maar je kan een goed jaar hebben. Natuurlijk heb ik een inzicht in golf, belangrijker is evenwel dat ik me heb kunnen inleven in het spel van Ballesteros. Hij kan best zonder me, maar bij elke ronde verlaat hij zich toch voor een of twee ballen op mijn advies. Ik maak hem dan waarschijnlijk attent op zaken die hij op dat moment over het hoofd ziet. Of hij is met zijn gedachten elders.'

Verschil

Wright is op de Kennemer Golf en Country Club met enkele collega's, onder wie Peter Coleman, doorgaans de vaste caddie van Bernhard Langer. De meeste spelers in Zandvoort bedienen zich evenwel van de door de organisatie aangezochte caddies, die met recht als 'tassendragers' kunnen worden gekenmerkt. Op de baan is te zien waarin het verschil tussen Wright en zijn minder begaafde collega's schuilt. Voortdurend is hij in overleg met Gordon J. Brand, kruipt achter zijn rug om de lijn van de green te bepalen en zoekt de juiste club uit. Wanneer Brand wacht op een andere speler, poetst Wright de bal nog eens op met de handdoek.

'Zelf heb ik vroeger veel rugby en cricket gespeeld. Ik werd pas op latere leeftijd getroffen door golf en had toen niet meer de moed de lange weg naar de professionale status af te leggen. Dit is inderdaad second best, maar daarom niet onplezierig. Ik heb het getroffen met Ballesteros. Wanneer wij samen op de fairway staan te praten en wijzen met de club, denkt een ieder altijd dat wij ingespannen met golfpatronen bezig zijn. Gelukkig is dat ook wel eens anders. Zonder dat iemand het weet hebben wij het dan soms over een mooie vrouw die wij zojuist zijn gepasseerd. We discussieren ook wel over voetbal en wielrennen, een grote passie van Ballesteros. Op de eerste dag van het Britse Open sloten we op een green nog een weddenschap af wie de Tour de France zou winnen. Dat kostte me twintig pond.'