'Kernkabinet' kan bestuur stroomlijnen

Den Haag, 28 juli Een kernkabinet van een beperkt aantal zware ministers moet Nederland besturen. Dit voorstel wordt besproken in de Tweede-Kamercommissie voor staatkundige vernieuwing.

De ingreep zal moeten leiden tot grotere doelmatigheid, sterk verbeterde coordinatie en opheffing van de ambtelijke 'verkokering' die het landsbestuur belemmert. Als alternatief wordt gedacht aan een grootscheepse samenvoeging van departementen.

In de commissie onder leiding van Kamer-voorzitter Deetman hebben de fractievoorzitters van alle grote partijen zitting. Als zou worden gekozen voor de optie van een kernkabinet leidt dit tot vermindering van het aantal ministers en uitbreiding van de staatssecretarissen. De vorming van een kernkabinet wordt op de wat kortere termijn haalbaarder geacht dan een grootscheepse samenvoeging van departementen.

In de variant 'samenvoeging' zou de effectiviteit en efficiency van de rijksdienst kunnen worden bevorderd door fusie van het ministerie van binnenlandse zaken met Justitie, het ministerie van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieu (VROM) met dat van verkeer en waterstaat, het ministerie van welzijn, volksgezondheid en cultuur (WVC) met dat van onderwijs en sociale zaken, en het ministerie van economische zaken met dat van landbouw en visserij. Het onderdeel natuurbeheer van het ministerie van landbouw zou in die constructie naar het ministerie van VROM verhuizen.

De commissie is het er over eens dat een dergelijke grootschalige reorganisatie alleen tijdens kabinetsformaties tot stand is te brengen. Behalve samenvoeging van departementen zou ook moeten worden doorgegaan met het privatiseren van taken dan wel decentraliseren naar lagere bestuursorganen.

Zoals eerder reeds gemeld wordt in de commissie ook gedacht aan een kiesstelsel waarbij twee stemmen kunnen worden uitgebracht: een op een regionale kandidaat en een op een landelijke lijst. Dit zou de band tussen kiezer en gekozene kunnen verstevigen. De commissie-Deetman werkt officieel aan een 'vraagpuntennota', maar het stuk dat op zijn vroegst in het najaar verschijnt zal ook 'oplossingsrichtingen' bevatten. Zo wordt een voorstel voor een gekozen minister-president door de meerderheid afgewezen, maar wordt in een van de ontwerpstukken wel een pleidooi gehouden voor een onderzoek naar de mogelijkheid de positie van de minister-president te versterken.

De commissie voelt ook weinig voor een hernieuwde discussie over invoering van het referendum. Wel zou kunnen worden onderzocht of er mogelijkheden zijn voor een 'correctief referendum' in die gevallen dat er politiek een 'pat-stelling' is ontstaan.

Pag.3: Trage discussie

    • Mark Kranenburg