Emoties bij landenwedstrijd dressuur op WK in Zweden

STOCKHOLM, 28 juli De paardenwereld heeft er twee jaar op moeten wachten, maar afgelopen dinsdag opende het in 1912 gebouwde Olympische Stadion in de Zweedse hoofdstad dan toch haar poorten voor een primeur, de eerste wereldspelen voor de paardesport. Deze week galoppeerden paarden op diverse lokaties rond om te strijden in de onderdelen voltige, dressuur en military. Princess Anne kon als voorzitter van de Internationale Paardesportbond, FEI gisteren de eerste gouden medailles al uitreiken voor de landenwedstrijd dressuur, naar verwachting gewonnen door Duitsland, het land dat sinds 1973 niet meer geklopt is in de dressuursport.

Voor niet-kenners blijft dressuur een onbegrijpelijke mengeling van oefeningen en moeilijk te volgen jurybeslissingen. Maar oprechte emoties komen altijd over. Zowel schoonheid als afschuwelijkheid maken onmiskenbaar indruk. In het inmense stadion waren tijdens de 68 dressuurproefen in twee dagen twee van zulke oprechte emotionele momenten te beleven. Het eerste moment was daar na de proef van de 44-jarige oud-wereld- en Olympisch kampioene Christine Stuckelberger.

Ongeluk

Vorig jaar kreeg de Zwitserse amazone een ernstig ongeluk. Zij had eigenlijk de hoop al opgegeven ooit weer te paard te zitten, maar zij maakte in Stockholm een rentree waar ze niet van had durven dromen. Zij zadelde haar vertrouwde paard Gauguin de Lully en reed met de hengst een imponerende proef, blakend van zelfvertrouwen en fitheid. Het gevolg: een voorlopige eerste plaats, een staande ovatie van het publiek en tranen bij de amazone, die een stijve, gevoelloze rug van het ongeluk heeft overgehouden.

Het tweede moment waar velen, ondanks de warmte rillingen van over hun rug kregen, was het optreden van Olympisch kampioene Nicole Uphoff met Rembrandt. Wie weinig notie heeft heeft van dressuur, hoeft uitsluitend naar dit duo te kijken om plotseling te begrijpen wat het fascinerende aan deze discipline is. Rembrandt heeft zo'n lichtgeraakte natuur dat hij soms schrikt van zijn eigen schaduw. Maar dit paard heeft ook zoveel kwaliteiten in huis dat hij elke oefening puur voor zijn plezier lijkt uit te voeren.

Als bewijs voor de hoogste graad van africhting, van spierkracht en van souplesse wordt meestal de draf op de plaats gezien, de piaffe. Rembrandt voert dit uit alsof het zijn dagelijks werk betreft. Hij kan het bovendien rustig een kwartier volhouden. Indrukwekkend, deze lichtvoetige balletdanser, bescheiden gecoached door zijn jeugdige amazone, die daarmee de overwinning van Stuckelberger overnam.

Record

Aan de landenwedstrijd dressuur nam een record aantal landen deel: vijftien. Tijdens het vorige wereldkampioenschap in Canada, waar Nederland zilver won, waren dat er negen. Maar sindsdien is de dressuursport enorm in populariteit toegenomen. Het Nederlandse kwartet werd nu ook geen tweede meer, maar achtste, achter de getipte medaillewinnaars West-Duitsland, de Sovjet Unie en Zwitserland, maar ook achter thuisland Zweden, Engeland, Frankrijk en zelfs de Verenigde Staten.

Het zilver voor de Sovjet Unie bewees dat dit land weer terug is op de traditionele medaillepositie die in de jaren zeventig standaard werd ingenomen samen met de Bondsrepubliek. Sinds die tijd is de internationale dressuursport niet alleen in de breedte gegroeid, maar ook uniformer geworden, vindt Nina Menkova, de Russische amazone die met een individuele zevende plaats de beste bijdrage leverde aan het teamzilver van de Sovjets. 'In de jaren zeventig kenden wij maar een trainingsaanpak: de methode die puur gebaseerd was op kameraadschap. Je probeerde een taal te vinden die je paard ook verstond en werkte zo gezamenlijk als partners verder naar succes. De Duitsers baseerden hun trainingsmethoden van oudsher voornamelijk op dominantie. Ik denk dat beide uitgangspunten naar elkaar zijn toegegroeid. Wij hebben iets meer Duitse exactheid en precisie in ons rijden gekregen, zij proberen wat meer waarde te hechten aan de autonomie van het paard.'

Zwak punt

De achtste plaats van het Nederlandse team was teleurstellend, temeer omdat het viertal helemaal niet slecht presteerde. Tineke Bartels reed met een nauwelijks van de koorts herstelde Olympic Courage zelfs een persoonlijk record van 1315 punten en kan zich daarmee morgen nog in de strijd om de individuele medaille vermengen. Hoe is dan toch het grote gat met de wereldtop te verklaren? Tineke Bartels: 'Het Nederlandse team heeft een zwak punt wat ik een sterk punt noem in vergelijking met bijvoorbeeld Duitsland, Engeland en de Verenigde Staten: in ons team loopt geen enkel kostbaar paard. Wij zijn er allemaal door hard trainen met jonge en niet dure paarden gekomen. Ik realiseer me dat we daar nu geen medailles mee winnen. Maar sportief gezien vind ik dit veel waard.'

    • Claartje van Andel