Volleybalteam kan weer opnieuw beginnen

ROTTERDAM, 27 juli - Twee jaar geleden werd in het volleybal onder Arie Selinger een ongewoon model gecreeerd waarin de internationals niet meer op clubniveau uitkomen. Dat heeft met het bereiken van een plaats in de wereldtop absoluut zijn vruchten afgeworpen. Bondscoach Harrie Brokking, de opvolger van Selinger, is er alles aan gelegen om in deze stijl door te gaan. Dat heeft hij nu eens te meer bewezen door drie topspelers, Blange, Grabert en Zoodsma, die na het wereldkampioenschap in oktober Oranje zouden verlaten met onmiddellijke ingang uit het team te zetten en daarmee een mogelijke WK-medaille prijs te geven.

In de sterkste opstelling had Nederland gezien de resultaten van de afgelopen maanden een reele kans gehad om straks in Brazilie achter de favorieten Italie en Cuba het brons te bemachtigen. Brokking zelf stelt dat in de nieuwe situatie het een wonder zou zijn als Oranje alsnog in de prijzen valt. Het is aannemelijker dat de ploeg ergens in de middenmoot zal belanden. De tijd ontbreekt om van de overgebleven spelers en de onlangs geselecteerde talenten een uitgebalanceerd zestal te formeren. Het nieuwe basisteam dat Brokking voor ogen heeft speelde in deze samenstelling pas een keer samen, afgelopen woensdag op de training. Blange, Grabert en Zoodsma behoorden nog tot de ploeg aan de andere kant van het net. Op dat moment was het besluit om zonder die drie naar het WK te gaan nog niet genomen.

De knoop werd na de trainingsessie doorgehakt. Na een discussie in de kleedkamer in de Amstelveense Bankrashal waren alle betrokkenen het eens met het voorstel van Brokking. Er was een vervreemding ontstaan tussen de drie 'afvalligen' en de rest. De spelers die na het WK zouden achterblijven voelden zich in de steek gelaten door met name Blange en Grabert die evenals de anderen in april mondeling hadden toegezegd hun contract met de volleybalbond, de NeVoBo, te verlengen. Tussen de twee kampen onstonden de afgelopen twee weken spanningen. Die uitten zich niet in openlijke botsingen, maar waren volgens Brokking elke minuut voelbaar in de zaal. De coach vergelijkt de situatie met een echtscheiding. 'Die komt nooit na een grote ruzie.'

De spelers die vandaag naar Seattle zijn vertrokken voor de Goodwill Games praten na het abrupte vertrek van drie ploeggenoten over pijn en teleurstelling, maar ook over een onvermijdelijke besluit.

Voetbalelftal

Toch had het mogelijk moeten zijn om via gesprekken en andere lijmpogingen alle neuzen nog tot en met het WK een kant op te krijgen. Die overweging schoof Brokking na een lang weekeinde in Frankrijk definitief terzijde. Opmerkelijk genoeg heeft de zwakke prestatie van het Nederlandse voetbalelftal bij de mondiale titelstrijd in Italie een rol gespeeld in de handelswijze van de bondscoach. Brokking constateerde toen dat de ploeg van collega Beenhakker mentaal niet in orde was en daardoor ondanks de aanwezigheid van de vedetten faalde. 'Wie zegt mij dat het elftal het zonder Van Basten, Gullit en Koeman niet beter had gedaan?' Brokking bekent in de afgelopen maanden weleens zijn twijfels te hebben gehad of het model moest worden gehandhaafd. Het waren echter steeds de meest fanatieke spelers, Edwin Benne en Ron Zwerver, als enigen overgebleven uit de oorspronkelijke basiszes van geestelijke vader Selinger, die hem weer op het rechte spoor zetten. Ook Piet de Bruin, de invloedrijke bondsvoorzitter, zegt na een gesprek tijdens het finaleweekeinde van de World League in Osaka door deze twee spelers alsmede Henk-Jan Held 'in positieve zin te zijn overtuigd'. Hij maakte gisteren in een communique bekend dat de bond nog steeds blindelings vertrouwen heeft in de destijds gekozen weg.

Een alternatief voor het huidige systeem had het zogenaamde 'Zweedse model' kunnen zijn. Zweden, een veel kleiner volleyballand dan Nederland, heeft vrijwel al zijn topspelers in het buitenland spelen en eindigde bij het laatste EK nog voor Nederland op de tweede plaats. Met Posthuma en straks Zoodsma, Blange en mogelijk Grabert spelend voor sterke profteams in Italie en Duitsland zou zo'n formule ook hier succesvol kunnen zijn. In het voetbal gebeurt het niet anders. Wat betreft de nabije toekomst ziet Brokking daar ook wel brood in, maar voor de lange termijn voorspelt hij grote problemen. Hij verwacht dat in dat geval Nederland op den duur internationaal heel diep zal zakken en nu zal de stap terug volgens hem veel kleiner zijn.

Het zal echter moeilijk blijken te zijn om steeds genoeg 'gekken', zoals de huidige internationals zichzelf altijd hebben genoemd, te vinden die dagelijks vijf uur per dag willen trainen en elke middag hun van huis meegebrachte boterhammen temidden van biljartende bejaarden in sporthal Bankras willen opeten. Volgens Brokking zijn er genoeg kandidaten te vinden in Nederland dat 'vol zit met lange en atletische mensen'.

De omstandigheden voor de internationals zijn door toedoen van bond en sponsor Nationale Nederlanden inderdaad drastisch verbeterd. Sinds kort hebben de volleyballers zelfs de beschikking over een leaseauto. Maar toch zal zeker niet iedereen op een uitnodiging van Brokking zitten te wachten. Brecht Roodenburg, een van de grootste talenten van dit moment, maakt bijvoorbeeld al jaren een lange neus naar het nationale team.

Progressie

Anderen zullen misschien wel toetreden tot het team, maar daarna nog veel sneller dan Posthuma, Zoodsma en Blange voor een buitenlands aanbod zwichten. En aangezien het gaat om een teamsport waarin ingestudeerde systemen van groot belang zijn zal dat de progressie van de ploeg weer met maanden kunnen stagneren. Dat is altijd het grote risico van dit model geweest. De spelers die nu zijn achtergebleven willen er eigenlijk niet bij stil staan dat ze straks wellicht ook nog voor de derde keer praktisch opnieuw moeten beginnen. 'Ik wil en kan niet reeel denken', is de veelzeggende reactie van aanvoerder Avital Selinger.

Harrie Brokking weet dat hij met vuur speelt. Hij zal na elke tegenslag binnen de selectie of na elk tegenvallend resultaat worden geconfronteerd met de constatering dat vier van Nederlands beste spelers zo uit het buitenland kunnen worden opgeroepen. Maar Brokking zegt die uitdaging aan te durven. Hij gaat straks zelfs met twee spelers minder dan de twaalf die zijn toegestaan naar het WK in Brazilie. Dat is heel ongewoon voor een topteam. Brokking heeft echter geen spelers meer. Pas na het WK gaat hij op zoek naar aanvulling voor zijn selectie. Tot die tijd accepteert hij de situatie. Hij heeft die ter bescherming van het model zelf gecreeerd. Hij zegt dat het hem pijn doet om het directe resultaat, een hoge klassering bij het WK, op te geven. 'Maar', luidt zijn credo, 'het model staat garant voor het niveau en niet de spelers.'