Vergrootpot

Commissaris Kalebas boog zich over het lijk, vond een verdachte knoop en tastte met een routinegebaar in zijn vestzak. 'Verhip, 'bromde hij, 'daar ben ik nu alweer mijn vergrootglas vergeten!' Een moment gleed zijn blik over het sombere decor van de moord. Toen klaarde zijn gezicht op. 'Net wat ik zoek, 'mompelde hij, beende naar de vensterbank en rukte tot ieders ontsteltenis een bos dahlia's uit een grote glazen vaas. 'Ziezo, 'zei hij terwijl hij met een pincet de knoop in de vaas dompelde. 'Laten we dit exemplaar eens van wat naderbij bekijken!' Vandaag gaan we een vergrootglas maken van water. We hebben nodig: een grote ronde glazen pot of vaas (een weckfles, een bloemenvaas, een poederkoffiepot, het doet er niet toe zo lang het maar een cylinder is), een vergelijkbare vierkante glazen pot of vaas, een paar liter water en een pollepel of ander langwerpig voorwerp.

Zet de vierkante en de ronde pot naast elkaar, steek de pollepel even in beide potten en kijk door het glas. Niks bijzonders te zien. Vul nu de beide potten met water en herhaal de proef. Bij de vierkante pot zie je nog steeds niets opmerkelijks als je door de vlakke zijden kijkt, maar in de ronde pot lijkt de pollepel opeens veel groter dan hij in werkelijkheid is.

Beweeg de pollepel heen en weer en van voor naar achteren en kijk wat er met het beeld gebeurt. Je zult merken, dat hoe verder je hem naar achteren verplaatst, hoe sterker de lepel wordt vergroot.

De gebogen omtrek maakt van de gevulde ronde fles een bolle lens. Bolle lenzen vergroten, denk maar aan de lens van een vergrootglas. Als er in de pot geen water zit, vergroot de wand het beeld van de pollepel ook een heel klein beetje, maar zo weinig dat je het niet of nauwelijks ziet. Alleen de wand werkt dan een beetje als lens. Maar als je de pot met water vult, werkt de hele inhoud van de fles als lens. Hij werkt ook als je de pollepel niet in, maar achter de pot houdt. Het beeld is dan alleen wat vager.

Het effect wordt uitgebuit door mensen met goudvissen. Miezerige visjes zijn dat meestal, maar zodra ze in goudvissenkommen rondzwemmen, lijken ze heel wat!Als je een mooi pananorama wilt zien, steek dan een ansichtkaart of vakantiefoto in de ronde pot en druk hem tegen de wand van het glas zodat de beeltenis naar binnen wijst. Kijk door het glas op de plek tegenover de afbeelding en het lijkt opeens alsof je er middenin staat!

    • Felix Eijgenraam
    • Boem 26