Kwal

Een keer vergoelijkte een zeer bekende Hollandse filmregisseur de dubieuze opstelling van een toneelspeler tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij vond dat je dat zo'n kunstenaartje toch niet kwalijk kon nemen. Kennelijk heb je mensen die niets verwachten van een kunstenaar en mensen die iets van hem verwachten. De filmregisseur in kwestie behoort tot de eerste categorie mensen en dat is des te opmerkelijker omdat hij over zichzelf sprak. 'Altijd, als hij de mens vindt die hij uit wil beelden, hem voor de toeschouwer doorzichtig en begrijpelijk maakt, altijd en dat is de paradox van zijn spel lijkt het erop alsof hij de figuur verliest, alsof die over hem wegdrijft, 'wordt over de acteur Minetti gezegd. Ongetwijfeld viel dit waar te nemen in de tijd dat mijn vader werd vergast en mijn moeder, zusje en ik moesten onderduiken.

Minetti is een van de oudste nog in leven zijnde foute toneelspelers en was onlangs nog te horen in Amsterdam in een tekst van Thomas Bernhard. Deze heeft veel van zijn stukken aan Minetti opgedragen en zelfs een stuk naar hem genoemd. In een van zijn stukken laat Bernhard een personage zeggen: 'De schrijver in zijn waanzin schrijft een komedie, meer een operette en de spelers trappen erin, in die komedie, in die operette, trappen erin. En dan denken de mensen, de ontwikkelde mensen dat het om iets filosofisch gaat... '

en even later: 'Ik krijg wat van acteurs, spreekt een acteur dan krijg ik hoofdpijn.' Het is duidelijk. Zonder dat de nare Minetti, die zo laf en schaamteloos blijft zwijgen, het vermoedt, wordt hij door de auteur gebruikt om de schaamte die hij zou moeten voelen vorm te geven. Minetti denkt Bernhards grootste pleitbezorger te zijn en zo denken veel ontwikkelde mensen. In feite neemt Bernhard voortdurend wraak op de schaamteloosheid en stompzinnigheid van dit soort acteurs. Dat is een van de grootste verdiensten van Thomas Bernhard. Na zijn dood nog lukt het hem deze lieden te schande maken!Minetti is te vervelend voor woorden. Dat volkomen karakterloze volgen van de tekst in bij voorbeeld De Wereldverbeteraar. Een oude kwal die een oude kwal als een oude kwal speelt. Wat een saaiheid. Maar de volgzame critici, zonder geheugen en herinnering, huppelen achter elkaar het restaurant in dat internationaal wordt aangeprezen, en gaan er toe over, als waren ze inspecteurs van de rode Michelin, een ster uit te delen.