Scouting bloeit op door milieutrend

AMERSFOORT, 26 juli Een gezette Brit, met korte broek en het overhemd vol insignes, vraagt me vriendelijk de weg. 'We came cycling all the way from England'.

Een tiental meisjes van omstreeks twaalf jaar, in onberispelijke uniformen, fietsen hem achterna. Hun doel is de Jamborette die Scouting Nederland van 24 juli tot 3 augustus in Amersfoort organiseert. Een kleine duizend scouts uit achttien landen (waaronder Polen, de VS en Turkije) vermaken er zichzelf en elkaar.

Langs het smalle asfaltweggetje dat door het bos naar het kampterrein leidt keert een aanhangwagen met vijftien kano's terug van de Biesbosch. Andere scouts zijn vandaag wezen wadlopen. Maar bovenaan het verlanglijstje van dit jonge internationale volk staat een bezoek aan de grote stad Amsterdam.

Scouts, verkenners, padvinders jarenlang zaten ze in het verdomhoekje, maar in de jaren tachtig krabbelden ze weer overeind. Het ledental van Scouting Nederland, in 1973 ontstaan uit een fusie van vier nationale organisaties (een neutrale en een katholieke, voor jongens en voor meisjes), was destijds gedaald tot amper 75.000. In het jubileumjaar 1985, toen het 75 jaar geleden was dat het voorbeeld van Baden Powell ook in Nederland werd gevolgd, was dit aantal weer gestegen tot 100.000. Inmiddels is vijf procent van de Nederlandse zeven- tot veertien-jarigen lid van Scouting. Waaraan is dit succes te danken? 'Door de fusie veranderde veel, 'zegt voorlichter Martijn Lamme. Er kwam een ander uniform en het begrip dienstwaardigheid werd anders ingevuld. Naast het befaamde 'heitje voor een karweitje' (tegenwoordig minder aansprekend, vertaald als 'een knaak voor een taak') is er nu de distributie van boxen voor chemisch afval. Scouting Nederland knoopte banden aan met Noord-Jemen, voor de Nederlandse ontwikkelingshulp een concentratieland. Aan de andere kant bleek uit de geweldige opkomst van overlevings-tochten voor scholieren en managers dat het padvindersidee weer aansloeg in de maatschappij. Scouting, met haar groene imago, profiteerde van de opkomst van het milieu in de media.

Het Jamborette-kamp ligt midden op de Utrechtse Heuvelrug, vlak naast het militaire vliegveld Soesterberg. Een bezoek aan de buren staat op het programma. Het leger heeft de scouts bovendien enkele zo te zien niet al te nieuwe tenten uitgeleend. De padvinderij en het leger, die twee lijken ook door het uniform dat Baden Powell in 1907 verplicht stelde om het sociale onderscheid tussen de leden minder zichtbaar te maken onafscheidelijk. Of toch niet? Van enig spoor van soldatesk gedrag is binnen het kamp niets te merken. Uniformen werden bij de opening, jongstleden dinsdag, nog wel gedragen, maar de meeste zijn een dag later alweer in de rugzak opgeborgen. Het is vooral de leiding die door een blauwe das of uniform voor iedereen herkenbaar is. Tussen de bomen staan, her en der verspreid, kleine en grote tenten en overal zijn groepjes jongeren druk in de weer met het bereiden van hun warme avondmaaltijd. Etensgeuren dringen door tot de hongerige maag. Van koken op houtvuur is helaas geen sprake, de Nederlandse brandweer is nu eenmaal streng. Zelfs kaarsen moesten worden gedoofd. Internationaal zijn er nu 24 miljoen scouts in 120 landen. Op dit moment is scouting vooral in Oost-Europa in opmars, nu het monopolie van de communistische jeugdorganisaties wegvalt. Uit Polen druppelen geruchten binnen over een toeloop van honderdduizenden jongeren. In Tsjechoslowakije, waarmee Scouting Nederland speciale banden onderhoudt, zouden er al 30.000 scouts zijn. 'In Nederland, waar de Duitsers de padvinderij tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden verboden, was er na 1945 een soortgelijke opleving', zegt voorlichter Lamme.

Bij een bezoek aan Nederland waren Oosteuropese scouting-leiders onder de indruk van de faciliteiten die men hier heeft, maar over een ding was men zeer verbaasd. Hoe is het mogelijk dat de Nederlandse overheid scouting wel subsidieert, maar verder geen voorwaarden stelt? Inmiddels gaat ook Scouting Nederland meer en meer de Amerikaanse weg, waarbij ondernemers als sponsors worden aangetrokken. Scouts kunnen bij hun eigen winkels met speciaal Q8-geld betalen, dat buren en familieleden bij het tanken wordt toebedeeld. In de Jamborette-krant wordt IBM Nederland vriendelijk dankgezegd voor de geldelijke steun. Ook voor de organisatie van de internationale Jamboree, in 1995 in Dronten, doet Scouting Nederland weer een beroep op het Nederlandse bedrijfsleven. Er worden meer dan 30.000 deelnemers verwacht.