COC wil homo op platteland uit isolement halen

LEEUWARDEN, 26 juli Het COC Friesland is als eerste in ons land een campagne begonnen om homoseksuele jongeren op het platteland uit hun isolement te halene. In een typische plattelandsprovincie als Friesland blijkt homoseksualiteit in dorpen en kleine steden nog vaak een taboe. Jonge homo's dreigen daardoor alleen te komen staan, aldus J. van Leeuwen en P. Zijlstra van het COC Friesland. 'In een dorpsgemeenschap blijkt het heteropatroon nog nadrukkelijker aanwezig dan in de stad', zegt Van Leeuwen. Het COC heeft zich volgens haar in het verleden te veel op de (grotere) steden gericht, omdat werd gedacht dat de anonimiteit van de stad veiligheid bood aan homo's. Met een grote poster- en folderactie (bij huisartsen, scholen, bibilotheken en instellingen werden er 800 verspreid) wil de Friese belangenvereniging voor homo's homoseksuele jongeren op het platteland bereiken. 'Doe normaal, je bent de enige niet! Kom gewoon eens langs bij het COC', is de uitnodigende tekst. Deze herfst zal de actie een vervolg krijgen als de scholen, huisartsen en buurthuizen opnieuw worden benaderd met de vraag wat er met de folders is gebeurd, of er nieuwe nodig zijn en of het zinvol is een voorlichtingsavond te organiseren op een plattelandsschool of dorpshuis. Ook zullen er speciale gespreksgroepen worden opgezet voor lesbische vrouwen en homoseksuele mannen uit dorpen. In november wordt er in de Friese hoofdstad een Roze Week georganiseerd, waarin ook het jaarlijkse tweedagelijks congres van het landelijke COC valt. 'Acht van de tien mensen die hier in een praatgroep zitten, wonen in een dorp', zegt Zijlstra. De problemen waar zij op stuiten lopen uiteen van moeilijkheden met het geloof tot (angst voor) afwijzing door dorpsgenoten. Angst voor herkenning en eenzaamheidsgevoelens doen veel jongeren in een isolement belanden.

Via de werkgroep Geloof en Levensbeschouwing wil het COC met name homo's bereiken die door hun geloof in een identiteitscrisis zijn terechtgekomen. De werkgroep wil de bijbel op een andere manier lezen. Vooral het geloof speelt bij homoseksuele jongeren in plattelandsgebieden een belemmerende rol in het proces van (zelf)acceptatie. 'Mensen die ontdekken dat ze homoseksuele gevoelens hebben krijgen van ouders of dominee vaak te horen: je mag het wel zijn, maar je mag er niets mee doen', aldus Van Leeuwen. 'Zij spreken vaak van homofielen. De oude medische term wordt dan gebezigd. De homofiel die ziek is, wordt tegenover de homoseksueel die 'het doet' geplaatst'.

Zijlstra noemt het voorbeeld van een 23-jarige jongen die al tien jaar wist dat hij homoseksueel was. 'Zijn ouders verboden hem op basis van de bijbel toe te geven aan zijn gevoelens. Adam en Eva werden er bij gehaald. Zo krijg je gespleten mensen'. Een ander probleem bij homoseksuele jongeren is de angst om door de dorpsgemeenschap met de nek te worden aangekeken. Voorbeelden te over die die angst rechtvaardigen, volgens Zijlstra: 'Vorig jaar werden er in de zuidwesthoek van Friesland vijftien homo's in elkaar geslagen die gezellig op stap waren en toen ik vorig jaar met vrienden op Terschelling was werden we uitgescholden toen we een bar verlieten.'

Van Leeuwen noemt het voorbeeld van een meisje van 23 die al zeven jaar weet dat ze lesbisch is. 'Ze woont in een dorp met een aantal mensen in een huis. Toen ze eens voorzichtig liet doorschemeren dat ze meer om vrouwen gaf, werd dat met een grapje afgedaan. Met het zweet in haar handen belde ze me op. Ze dacht dat ze de enige was die lesbische gevoelens had en wilde per se anoniem blijven. Na drie kwartier wist ik haar naam te ontfutselen. Ze zei dat ze na een week terug zou bellen, maar het is al weken geleden en ze heeft nog steeds niet gebeld.' Soms ook is die angst voor het niet geaccepteerd worden onterecht, stelt Van Leeuwen. 'Het komt ook voor dat het hele dorp het weet en er geen probleem van maakt'.

Het COC wil zich met de actie ook nadrukkelijker profileren als belangenorganisatie en als ontmoetingsplaats voor homo's. 'We willen de jongeren een 'veilige plaats' bieden, zoals Van Leeuwen het uitdrukt. 'Hen erop wijzen dat ze bij ons altijd welkom zijn.' Jongeren die bij het COC aankloppen wordt geadviseerd aan een gespreksgroep deel te nemen. Contacten blijken belangrijk; vaak denken homoseksuele jongeren dat ze de enige zijn. Zijlstra adviseert tevens een vriend(in) of familielid in vertrouwen te nemen. 'Je moet het binnen je eigen omgeving ter sprake brengen. Je kunt thuis wel verzwijgen dat je homo bent, maar dan blijf je hangen. Ik zeg wel eens: je moet de mensen in je omgeving ook de tijd gunnen om aan het idee te wennen dat je homo bent.'

Het motto 'doe normaal' is volgens Van Leeuwen bewust gekozen. 'Het betekent niet: pas je aan, maar: doe er gewoon over. Het is leuk als je als vrouw van lezen houdt en het is leuk als je van vrouwen houdt.'