Uruguay-ronde in een 'tactische impasse' na compromislandbouw

GENEVE, 25 juli Na aanvaarding van een broos compromis, het afgelopen weekeinde, over landbouw, een van de neteligste handelskwesties van de zogeheten Uruguay-ronde, laten 's werelds grootste handelsblokken, de EG en de VS, het verder afweten.

De veertien overige handelsonderwerpen krijgen deze week veel minder aandacht dan ze verdienen. Deelnemers aan de besprekingen in de GATT (Algemene overeenkomst over tarieven en handel) op niveau van topambtenaren, beklagen zich over zelfgenoegzaamheid en gebrek aan bereidheid bij de VS en de EG om in het overleg met nieuwe initiatieven te komen over twee andere probleemgebieden, een vrijer dienstenverkeer naast intellectuele eigendommen en investeringen is dat een van drie nieuwe onderwerpen en textiel.

De bijeenkomst van de TNC, het toezichthoudend orgaan van de Uruguay-ronde, is vandaag de derde van totaal vijf dagen overleg ingegaan zonder grote inhoudelijke vooruitgang. Wat Arthur Dunkel, directeur-generaal van de GATT, uit een serie informele gesprekken in zijn met rook gevulde groene directiekamer probeert te halen zal naar verwachting niet veel meer zijn dan een tijdschema voor verder overleg. 'Een wegenkaart voor het omzeilen van obstakels', noemt een deelnemer het, 'vooralsnog blijft een handleiding voor het aanpakken van die obstakels uit'.

Hij concludeert: vier maanden verwijderd van de ministersconferentie in Brussel, die de Uruguay-ronde na vier jaar onderhandelen moet afsluiten, is er nog weinig zicht op concrete resultaten. 'De grote handelsblokken zijn bezig hun onderlinge problemen op een rij te krijgen, niemand lijkt bereid na het compromis over landbouw stampei te maken over andere zaken', aldus een teleurgestelde Westerse deelnemer.

Tot dusver oefent in de TNC vooral India druk uit. De Westerse onderhandelaars manend tot meer sympathie en begrip voor de problemen van de Derde Wereld, noemde India een Amerikaans voorstel om het multi-vezel-akkoord (MVA), dat halverwege 1991 afloopt, te vervangen door een mondiaal quotum-stelsel 'onrealistisch en onwerkbaar'.

De textielproducerende landen eisen afschaffing van het MVA binnen zes jaar, terwijl de EG denkt aan een overgangstermijn van vijftien jaar.

Volgens ingewijden wachten Japan, de VS en de EG de komende dagen af in hoeverre de ontwikkelingslanden hun onvrede op de spits zullen drijven. Een deelnemer spreekt van 'een tactische impasse'.

Formeel zal de TNC de werkdocumenten van de vijftien voorzitters van de verschillende groepen als basis voor verder overleg aanvaarden. Hun werkstukken zijn aangevuld met een schematisch overzicht waarin alle probleemgebieden waarover onenigheid bestaat in kaart zijn gebracht. Illustratief voor de bergen die nog verzet moeten worden: deze aanvullingen zijn in sommige gevallen lijviger dan het originele document.

De Verenigde Staten zullen een officiele klacht indienen bij de GATT tegen de subsidies die de Westduitsers geven aan hun Airbus-industrie voor het overbruggen van valuta-verliezen. De subsidiering van de Europese vliegtuigindustrie is de Amerikanen al jaren een doorn in het oog, maar het opspelen van het sluimerende conflict door de VS komt voor de Europeanen als een verrassing.