Snijden van zeekraal halszaak voor Zeeuwen

ST. PHILIPSLAND, 25 juli Geen zeekraal meer snijden op de Zeeuwse schorren? 'Dat nooit. Dan doe ik het desnoods illegaal en slepen ze me maar voor het gerecht.' Voor de 66-jarige A. den Braber uit Sint Philipsland is het zonneklaar. Zijn hele leven al snijdt hij de zeegroenten die in het wild op de schorren groeien. In het vroege voorjaar snijdt hij lamsoren, de bladgroente die op spinazie lijkt, maar een zilten smaak heeft. In de eerste helft van de zomer volgt de zeekraal, die er uitziet als een klein cactusje en ook haar smaak ontleent aan het zoute water van de Oosterschelde. En of het ministerie van landbouw en natuurbeheer het nu goed vindt of niet: Den Braber gaat ermee door.

Nu de Oosterschelde is aangewezen als natuurmonument wil de rijksoverheid het snijden van zeegroenten op de schorren aan banden leggen. Vroeger bevatte het Oosterscheldegebied bijna 2.000 hectare ongerepte schorren, maar door de aanleg van de Delta-dammen is daar nog maar zo'n 640 hectare van over. De bodem van het overgebleven deel kampt bovendien met inklinking: hij wordt geplet, doordat de stroming van het water door de aanleg van de stormvloedkering in de monding van de zee-arm is veranderd. Hoog tijd om in te grijpen, meenden de ambtenaren van het ministerie van landbouw, visserij en natuurbeheer.

Maar ze vonden de inwoners van Sint Philipsland op hun weg. In die gemeente is het snijden van zeekraal een traditie die van generatie op generatie wordt overgebracht. Rondom het schiereiland waarop Sint Philipsland ligt, bevinden zich de meeste schorren die nog voor het publiek geopend waren. In een mum van tijd werden 1.142 handtekeningen opgehaald tegen de plannen van de minister. En de boodschap was duidelijk: blijf van onze schorren af. Het ministerie deed water bij de wijn en beloofde een uitzondering te maken. De nieuwe regeling treedt per 1 januari 1991 in werking.

Maar Sint Philipsland is er nog niet gerust op. Deze week kondigde burgemeester T. A. Vogel aan dat hij bezwaar zal aantekenen tegen de aanwijzing van de Oosterschelde als natuurmonument. 'Dat wil niet zeggen dat we tegen de aanwijzing op zich zijn, maar we maken wel bezwaar tegen de manier waarop de minister te werk gaat. Nog steeds staat nergens zwart op wit hoe en waar de lokale bevolking zeegroenten mag gaan snijden in de toekomst.

Wij willen eerst garanties. Dan pas gaan we akkoord.' De stichting Het Zeeuwse Landschap is eigenaar van 150 hectare schorren rondom Sint Philipsland. Vooruitlopend op het nieuwe beleid van het Rijk experimenteerde de stichting dit jaar al met het nieuwe vergunningenstelsel: inwoners van Sint Philipsland kunnen gratis een vergunning krijgen die toegang verschaft tot de schorren rondom de gemeente, de mensen van buiten de gemeentegrenzen hebben pech. 'We hebben al behoorlijk wat personen moeten teleurstellen', vertelt terreinbeheerder G. J. C. Buth van Het Zeeuwse Landschap. 'Je krijgt dan van die zielige verhalen van 'ik ben 75 jaar en heb mijn hele leven al zeekraal gesneden' of 'ik ben op Sint Philipsland geboren, maar woon nu ergens anders'. Zulke mensen krijgen dan toch geen vergunning. Het spijt ons.' Het Zeeuwse Landschap is tevreden over het nieuwe toegangsbeleid. 'Onze regiobeheerder controleert de schorren. Het is er een klein wereldje, en hij kent zo'n beetje iedereen. Volgens hem komen er weinig vreemden om groenten te snijden.' De consumptie van zeegroenten neemt toe. Vooral in Zeeuwse exclusieve restaurants, maar ook daarbuiten, is het 'bon ton' om in het voorjaar en de zomermaanden lamsoren en zeekraal op de menukaart te hebben. Wanneer het snijden van de zeegroenten wordt beperkt, zou er, bij een gelijkblijvende vraag vanuit de horecawereld, een markt kunnen ontstaan voor illegale snijders die uit zijn op extra verdiensten. Buth is er niet bang voor. 'Als dat zou gebeuren kunnen we de controle op de schorren verscherpen.

Bovendien wordt er op het moment geexperimenteerd met het kunstmatig telen van lamsoren en zeekraal op commerciele basis. Restaurants kunnen hun zeegroenten dan gewoon bij speciale bedrijven kopen.' Zeegroentensnijder Den Braber uit Sint Philipsland moet het allemaal nog zien. 'Je gelooft toch zeker niet dat kunstmatig gekweekte zeekraal hetzelfde smaakt als echte, he?' vraagt hij retorisch. 'En denk je dat mensen van buiten Sint Philipsland die al jaren op de schor komen, zich zomaar laten wegsturen, terwijl ze weten dat er zeegroenten genoeg zijn? Volgens mij vergissen die ambtenaren zich behoorlijk.'

    • Annet van Eenennaam