Mogelijk veto op 'koffiefusie'

BRUSSEL, 25 juli De Europese Commissie zal vandaag een beslissing nemen over de overname van Van Nelle door Douwe Egberts. De algemene verwachting is dat Sir Leon Brittan, de Europese Commissaris voor concurrentie, gesteund zal worden in zijn poging om de fusie te verbieden. Het besluit zou in de loop van de middag worden bekendgemaakt.

Met de overneming, in februari vorig jaar, was een bedrag gemoeid van 1,39 miljard gulden. De twee bedrijven kregen daardoor een aandeel van 70 procent van de koffiemarkt van de Benelux, wat volgens Sir Leon Brittan neerkomt op een monopoliepositie.

De verwachte beslissing om de fusie te verbieden komt slechts twee maanden voordat de richtlijn in werking treedt waarbij alleen fusies van bedrijven met een gecombineerde omzet boven de 5 miljard ECU (11,5 miljard gulden) onder het EG-regime vallen. Fusies van bedrijven met een lagere omzet, zoals in dit geval, ressorteren dan onder de nationale regels. Maar bij de aanvaarding van de richtlijn is bepaald onder meer na aandrang van Nederland dat de Commissie haar verantwoordelijkheid moet nemen ook bij fusies die onder die drempel liggen. Nederland was er in het verleden voorstander van dat de drempel veel lager zou worden gesteld.

Binnen de Commissie is de waarschijnlijke beslissing van Sir Leon Brittan dan ook zeer omstreden. Met name Frans Andriessen, de Commissaris voor externe betrekkingen die zijn carriere bij de EG tien jaar geleden begon als Commissaris voor de concurrentie, stelt zich op het standpunt dat de Europese Commissie zich niet hoeft te bemoeien met de concurrentie op de Benelux-markt, maar alleen met concurrentie 'op de gemeenschappelijke markt, of een substantieel deel daarvan'.

Volgens Sir Leon moeten alle bedrijven echter voldoende toegang kunnen krijgen op de markten van alle lidstaten, dus ook op de bescheiden markt van de Benelux. Zijn bezorgdheid geldt het feit dat lidstaten via fusies proberen hun binnenlandse markt af te schermen.

Met name de Europese Commissarissen van de kleinere lidstaten hebben zich volgens een Brussels diplomaat 'uit een soort intuitieve reactie' verzet tegen het verbod van de fusie. Zij menen dat het begrip 'relevante markt' ruim moet worden gezien. Wanneer alleen Nederland als relevante markt wordt beschouwd hebben Douwe Egberts en Van Nelle daar een marktaandeel van 90 procent.