Asean-landen bepleiten Nationale Raad ter voorbereiding van verkiezingen; 'Niet breken met verzet in Cambodja'

JAKARTA, 24 juli De bondgenoten van de Verenigde staten in Zuidoost-Azie, verenigd in de ASEAN, verwerpen de Amerikaanse beslissing de Cambodjaanse verzetscoalitie niet langer te erkennen als de vertegenwoordiging van Cambodja bij de Verenigde Naties.

In een gisteren uitgegeven verklaring, aan de vooravond van hun jaarlijkse ontmoeting, zeggen de ministers van buitenlandse zaken van de ASEAN dat pogingen om de Cambodjaanse vertegenwoordiging op dit moment te veranderen schadelijk zijn voor het streven naar een alomvattende oplossing voor het Cambodjaanse probleem. De ASEAN-ministers bepleiten de vorming van een Nationale Raad in Pnomh Penh die een voorlopige regering moet vormen en de weg moet vrijmaken voor vrije verkiezingen.

De ASEAN, de Associatie van Zuidoostaziatische Landen, wordt gevormd door Indonesie, Thailand, Maleisie, de Filippijnen, Singapore en Brunei. De 23ste jaarvergadering van de ASEAN wordt in Jakarta gehouden. De minister van buitenlandse zaken van Papua New Guinea woont de bijeenkomst voor het eerst als waarnemer bij.

De ASEAN-ministers verwijzen in hun verklaring niet rechtstreeks naar de recente aankondiging van hun Amerikaanse ambtgenoot James Baker dat de Amerikaanse regering haar erkenning van de Cambodjaanse verzetscoalitie intrekt, maar noemen de kwestie van de Cambodjaanse zetel in de Verenigde Naties 'een delicate politieke kwestie'.

In een toelichting zei de Thaise minister van buitenlandse zaken, Siddhi Savetsila, gisteren dat het Amerikaanse besluit 'de meesten van ons heeft verrast', en dat ASEAN het Amerikaanse voorbeeld niet zal volgen en zal vasthouden aan de 'eerder uitgezette koers'.

ASEAN meent dat ook de Rode Khmer moeten worden betrokken bij een vredesregeling. De jongste Amerikaanse zet zou zijn bedoeld om te voorkomen dat de communisten opnieuw aan de macht komen in Cambodja. Minister Siddhi noemde het tijdstip van Bakers aankondiging 'ongelukkig', gezien de recente diplomatieke initiatieven van ASEAN. Hij herinnerde er aan dat de Indonesische minister van buitenlandse zaken, Ali Alatas, 'al geruime tijd zijn best doet voor een diplomatieke oplossing' en dat president Soeharto nog onlangs op bezoek was in Thailand om de kwestie-Cambodja te bespreken. Siddhi's collega uit Singapore, Wong Kan Seng, zei dat Baker 'niet erg behulpzaam is bij de pogingen van ASEAN om vrede te brengen in Cambodja'.

Hij suggereerde dat de Amerikanen 'wellicht andere redenen hebben voor hun beleidswijziging dan voorkomen dat de Rode Khmer aan de macht komen' en kondigde aan minister Baker om opheldering te zullen vragen zodra deze over enkele dagen aankomt in Jakarta voor besprekingen met de ASEAN-ministers.

De Indonesische minister Alatas was de eerste die lucht gaf aan de algemene wrevel binnen ASEAN over het Amerikaanse optreden. In een vraaggesprek met de in Singapore verschijnende krant The Straits Times, dat gisteravond verscheen, zei hij dat het hem niet duidelijk was 'hoe in dit zeer delicate stadium van het onderhandelingsproces het opgeven van de VN-zetel door de verzetscoalitie een alomvattende regeling dichterbij kan brengen'. Troepen van de door Vietnam gesteunde regering van Cambodja hebben in de afgelopen weken in het Cambodjaanse binnenland 142 guerrillastrijders van de Rode Khmer gedood, aldus een bekendmaking van Radio Phnom Penh gisteravond. De doden zouden zijn gevallen bij militaire operaties in dorpen nabij de stad Kompong Thom, 120 kilometer ten noorden van Phnom Penh. De regering heeft de toestand in het land volledig onder controle, aldus een legerwoordvoerder. (UPI)

    • Dirk Vlasblom