'The Wall' kan drama van de Muur niet evenaren

BERLIJN, 23 juli De grootste stofwolk ter wereld was het zeker, de uitvoering zaterdagavond in Berlijn door een gelegenheidsensemble van de popmusical The Wall. Volgens sommige schattingen 300.000 mensen, van wie tweederde betalende toeschouwers, woonden op de plaats van de vroegere Muur het hevig symbolisch bedoelde spektakel bij, 'het grootste popconcert ooit', zoals de organisatoren hadden aangekondigd.

Door het droge weer van de laatste dagen, en het feit dat de DDR deze strook land jarenlang met veel onkruidverdelger volstrekt begroeiingsvrij heeft gehouden, zagen de toeschouwers, van wie sommigen al tien uur op het terrein aanwezig waren, zich met geel stof overdekt. Maar verder verliep de bijeenkomst zonder noemenswaardige incidenten, of het moest zijn dat van de Westberlijnse kant een menigte van tienduizenden erin slaagde anderhalf uur voor het begin van The Wall de afsluiting onder de voet te lopen.

De ordedienst van potige personen, van wie sommigen gewapend met pitbullterriers, had tegen zo'n overmacht het nakijken. De Westberlijnse politie had, evenals de Oostberlijnse, tevoren aangekondigd te willen afzien van het gebruik van waterwerpers of oproerbrigades tegen laatkomers zonder kaartje.

De politie-inzet vormde een onbedoelde illustratie voor de stand van de arbeidsproduktiviteit in beide stadsdelen: in West deden 400 man het werk dat in Oost door 1500 man werd waargenomen. Maar de tijd dat de Oostberlijnse jeugd zich op de boulevard Unter den Linden verzamelde in de hoop bij gunstige wind flarden op te vangen van popconcerten aan de westzijde van de muur en dan door de Volkspolizei in elkaar werd geslagen, is in ieder geval voorbij.

De zwarte markt in toegangsbewijzen was lauw, kennelijk omdat de organisatoren naar eigen zeggen 200.000 kaarten hadden verspreid in plaats van de aangekondigde 150.000. Deze verslaggever verwierf zich toegang voor zeventig D-mark in plaats van de officiele veertig, luttele seconden voordat het mogelijk werd kosteloos langs pitbulls en agenten het terrein op te wandelen. Overigens moest de opbrengst ten goede komen aan de Memorial Disaster Relief Fund van ex-RAF-vliegenier Leonard Cheshire.

Over het gehalte van het gebodene verschilden de toeschouwers van mening. The Wall, een zwaar symbolische rockopera over 'menselijke vervreemding' van de groep Pink Floyd, was niet meer opgevoerd sinds het ensemble in 1986 uiteenviel. De herleving telde slechts een lid van de oorspronkelijke band, Roger Waters. Hij had zich voor de gelegenheid omringd met wat historische grootheden uit de popgeschiedenis als Marianne Faithfull, Van Morrison, The Scorpions en Joni Mitchell, wier vitaliteit en stemvastheid er met de jaren niet op vooruit is gegaan. De bezetting telde ook wat inheemse elementen zoals het met opheffing bedreigde symfonieorkest van de DDR-radio en een kapel van de Sovjet-strijdkrachten in de DDR, voor wie een bijdrage aan klasseloze symboliek kennelijk ook niet langer bezwaarlijk is. Na tien minuten viel overigens enkele minutenlang de apparatuur uit.

Van 'het massale orgasme' waarop de Duitse actrice Ute Lemper zich had verheugd wanneer op het podium de muur van 2500 piepschuim blokken instortte, was in ieder geval weinig te merken. In de talloze tentjes in de parken van de stad die volstroomde met zoveel extra bezoekers (onder wie opvallend veel uit Nederland) zal er 's nachts ongetwijfeld nog veel zijn gemijmerd over de nacht van 9 november vorig jaar. Die nacht viel de Muur echt en dat zonder symboliek of goede doelen waaraan de opbrengst van het gebeuren na aftrek van kosten werd geschonken.