Kampvuur-kitsch van bloeddorstige bard

Charlie Manson liet eind jaren zestig ten minste zeven mensen vermoorden en maakte een elpee. Voor de moorden kreeg hij de doodstraf, van de eerste 2.000 exemplaren van de elpee werden er 300 verkocht. Manson, leider van een vooral uit jonge meisjes bestaande hippie-sekte, werd op 34-jarige leeftijd berucht door de moord van zijn volgelingen op filmster Sharon Tate en zes anderen in 1969. Geinspireerd door teksten van The Beatles zou hij zo in Los Angeles de aanzet hebben willen geven tot een rassenoorlog (militante zwarten zouden immers ongetwijfeld de schuld krijgen), die een einde zou maken aan de gevestigde orde.

Manson werd in maatschappij-kritische kring een cult-figuur. In de underground-pers werd de man die voor de moorden al de helft van zijn leven in gevangenissen had doorgebracht, in 1970 uitgeroepen tot Man van het Jaar.

De adoratie ebde weg naarmate zijn schuld kwam vast te staan, maar de belangstelling voor hem is nooit helemaal verdwenen. Dat blijkt uit de ondergrondse handel in cassettes met interviews en muziek.

Regelmatig verschijnen opnames van een gitaar spelende Manson in San Quentin, waar hij een levenslange celstraf uitzit sinds de doodstraf in de staat Californie werd afgeschaft.

De muziek-kelder Staalplaat aan de Amsterdamse Jodenbreestraat verkoopt een zestal Manson-cassettes. 'Share 90 exciting minuteswith Charlie right in his cell', staat er op eentje. Een andere, 'Manson at Fifty', is een jubileum-opname voor zijn vijftigste verjaardag. 'We verkopen er bijna niks van, hoor', zegt de jongenachter de toonbank.

Op 'Live in his cell' klinkt Manson als een belegen singer/songwriter uit de jaren zeventig. Hij bromt en neuzeltover eenzaamheid, andere dimensies en de troosteloze gangen van zijnziel. 'I have no more music for this mind, on this level', gromt hij in zijn hippie-idioom als hij door zijn repertoire heen is.

Kampvuur-kitsch, uitgevoerd met het raffinement van een straatmuzikant voor het Centraal Station.

Manson leerde in de jaren zestig in de cel gitaar spelen. Hij debuteerde als muzikant in 1967 in de hippie-cultuur van San Francisco een ideale werkomgeving voor de door de wolgeverfde crimineel. Bij een concert van The Grateful Dead werd hij gesignaleerd in foetus-houding op de dansvloer. Zijn'hypnotiserende' verschijning en zijn occulte praatjes geput uit de Scientology bezorgden hem een schare volgelingen. Met zijn 'Family' reisde hij naar Los Angeles, vastbesloten om met stip te stijgen op de hitlijsten.

Hij verbleef onder meer in Topanga Canyon, een vrijplaats voor iedereen die LSD slikte en een gitaar vast kon houden, en begon een band, The Milky Way, die het niet verder schopte dan een paar optredens.

Lucratiever was zijn connectie met The Beach Boys, helemaal in de mode met hun 'Good Vibrations'. Drummer Dennis Wilson kende een Manson-meisje en kreeg met haar de complete Family over de vloer. Ze verbrasten voor 100.000 dollar, gaven Wilsons gouden platen weg en reden zijn Mercedes in puin.

Wilson liet Manson een aantal songs opnemen in de studio van zijn broer, opper-Beach Boy Brian Wilson. De sessies werden afgebroken nadat Manson een technicus met een mes had bedreigd. De Beach Boys zetten een van zijn composities op de B-zijde van een single, de titel 'Ceaseto Exist' veranderd in 'Never Learn not to Love'. Het nummer bleef steken op de 64ste plaats van de hitparade.

Wilson hielp Manson aan een herkansing toen pogingen om Frank Zappa in hem te interesseren waren mislukt. Manson, inmiddels al verbitterd en filosoferend over een wereldbrand, nam genoeg materiaal op voor een elpee. Dit keer liep hij zelf weg, scheldend op de platenindustrie. De Family trok zich terug in Death Valley, een paar maanden later gingen ze er 's nachts op uit, om de ondergang van het establishment te ontketenen. Tijdens zijn proces bracht het label ESP/Awareness een elpee uit van Mansons opnames, 'Lie'. Pionier van de huidige Manson-handel is de in Kopenhagen gevestigde 29-jarige Jack Foss, wiens maatschappijtje Sisyfoss Editions de bandjes in Europa introduceerde.

Door de telefoon is hij afhoudend: 'Ik doe dat al jaren niet meer. Ik ben er ooit toevallig mee begonnen, omdat ik dat spul uit Amerika kon krijgen.'

Foss vond Manson 'wel interessant'.

'Zijn teksten zijn wel okay, de muziek is een beetje ouderwets.' Behalve Foss handelen het Noorse Hypertonia World Enterprises en het Engelse postorderbedrijfje Fierce in Swansea in Manson-opnames. Volgens Foss hebben de laatsten 8.000 pond winst gemaakt met een heruitgave in 1986 van 'Lie'. Het Oostenrijkse Remote Control Records heeft een tweede elpee van Manson uitgebracht, 'Poor Old Prisoner Boy', met een zieke 'grap' op de hoes: een foto van de grafsteen van Sharon Tate, die wordt bedankt voor haar 'inspiratie'. De opnames, aldus Foss, worden door Manson zelf gemaakt op een recorder in zijn cel. Vandaar de achtergrondgeluiden van rochelende medegevangenen en een steeds doorspoelend toilet.

Tegen dat geluidsdecor is Charlie Manson dus toch nog een popster geworden. Rijk zal hij er niet van worden: er rust geen copyright op de opnames. 'Dat zou veel mensen toch wel te ver gaan', vermoedt Foss.

SJOERD DE JONG Charles Manson:neuzelen over eenzaamheid Foto AP