Sproetenbus succesvol, actie wordt uitgebreid

DEN HAAG, 21 juli De resultaten van de 'sproetenbusactie' in de omgeving van Den Haag en Leiden zijn zo succesvol geweest, dat deze bus na de zomervakantie ook een aantal bedrijven zal aandoen. Dat zegt dr. H. van der Rhee, een van de organisatoren van de sproetenbus. Het is de bedoeling dat bij die bezoeken ongeveer 2.000 werknemers worden onderzocht op de mogelijke aanwezigheid van huidkanker.

De sproetenbus heeft vorig jaar zomer enkele weken tussen Noordwijk en Kijkduin gestaan. Toen werden 3.000 mensen nagekeken. Naar later is gebleken was 83 procent van de in de bus gestelde diagnoses juist. Bij 65 bezoekers werd een huidafwijking vastgesteld. Zes mensen bleken huidkanker in een vroeg stadium te hebben, waardoor kon worden ingegrepen. Volgens de Haagse dermatoloog dr. H. J. van der Rhee een van de organisatoren kan in die gevallen in zoverre worden gesproken van een levensreddende actie, dat latere ontdekking van de tumor tot een beduidend slechtere prognose zou hebben geleid.

De waarde van de 'sproetenbus' is eind vorige maand sterk in twijfel getrokken door dr. F. H. J. Rampen, dermatoloog in Oss, die in het artsenblad Medisch Contact stelde dat de sproetenbus een averechts effect heeft gehad. Op grond van cijfers van het Pathologisch Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA) concludeerde hij dat de toename van het aantal geconstateerde gevallen van huidkanker in de regio waar de sproetenbus reed achterbleef bij de rest van het land. 'De uitstraling van de campagne, zowel landelijk als regionaal, blijkt dus beperkt te zijn geweest. De door ons verrichte analyse laat geen enkel positief effect zien', aldus Rampen, die verder opmerkt dat het relatief lage aantal diagnoses in de regio Den Haag en Leiden in die periode 'verontrustend' is. Hij veronderstelt dat het publiek de actie niet serieus heeft genomen, omdat zij buiten het gangbare medische verwijspatroon viel. Bovendien acht hij het mogelijk dat de huisartsen de actie als een 'ludieke stunt' hebben gezien.

Van der Rhee stelde in Medisch Contact van vorige week dat de interpretatie van de cijfers door Rampen onjuist is geweest. Uit de PALGA-gegevens is af te leiden dat huidkanker in deze vorm in twee jaar met meer dan vijftig procent is toegenomen, terwijl tot nu toe werd aangenomen dat het aantal gevallen per tien jaar verdubbelt. Volgens een publikatie van de artsen M. M. C. Bosch, R. P. Dutrieux en de patholoog-anatoom dr. M. E. Boon in Medisch Contact van deze week laten de landelijke cijfers zelfs een gunstige verschuiving in de diagnostiek zien sinds de sproetenbus door de regio rijdt. Deze groep van het Leids Cytologisch en Pathologisch Laboratorium heeft echter niet alleen gekeken naar tumoren van twee millimeter of dikker zoals Rampen dat heeft gedaan maar ook naar kwaadaardige gezwellen kleiner dan een millimeter. Wanneer huidkanker zo vroeg wordt onderkend heeft medisch ingrijpen namelijk de beste vooruitzichten. De auteurs stellen vast dat vorig jaar 66 procent meer gevallen van huidkanker zijn 'onderschept' dan twee jaar voordien: van 268 naar 446. Binnen dat aantal steeg het aantal gevallen van tumoren dunner dan een millimeter met elf procent. De ontdekking van dikkere tumoren nam af. Daaruit kan worden afgeleid dat campagnes voor een vroegtijdige onderkenning duidelijk succes hebben gehad. Bij tumoren die nog niet de dikte van een millimeter hebben bereikt is de kans op zinvol ingrijpen zo groot dat 94 procent van de vrouwelijke patienten na vijf jaar nog in leven is, terwijl dat percentage bij mannen op tachtig ligt.