Ramsj

Gerhard Richter; werken op papier 1983-1986Paperback, Museum Overholland 1987, van fl. 52,00 voor fl. 29,50. Boekenmarkt Oude Molstraat, Den Haag. Informatie: 070-3658226. De Verbeelding, Amsterdam. Scheltema, Holkema, Vermeulen te Amsterdam.

Over een week is het helaas zover: Museum Overholland, aan het Museumplein te Amsterdam, sluit zijn deuren. De overlast van de aangrenzende Van Gogh-expositie en een verstoorde relatie met het gemeentebestuur zijn directeur Christiaan Braun te veel geworden. De openingstentoonstelling van Overholland, in 1987, was gewijd aan werk van Gerhard Richter: tekeningen, aquarellen en olieverven op papier. De catalogus bevat tevens dagboeknotities van de kunstenaar waarin hij hard van leer trekt tegen organisatoren van grote tentoonstellingen ('colporteurs en pooiers') en politici ('weerzinwekkend, impotent en wraakzuchtig'). Maatstaf, nummer 11/12 1987: Brieven-special Paperback, Arbeiderspers 1987, van fl. 36,90 voor fl. 14,90. De Slegte. H. Marsman, S. Vestdijk: Brieven over litteratuur Paperback, Nijgh en Van Ditmar 1987, van fl. 19,90 voor fl. 8,95. De Slegte.

Een omvangrijke Maatstaf-special, opgedragen aan de brief in al zijn variaties.

Aan bod komen onder meer de 'Parijse brieven' van Nijhoff, en de brieven van Dinaux aan Thomas Mann ('Hochzuverehrender Herr Professor Mann'). Opvallend zijn de brieven van een heel jeugdige Lodewijk van Deyssel aan Frans Erens, vol overdadig tachtigers-proza: 'Alles is nu zoo zacht in mij, als groote kussens, licht blauw en licht rood. En alles is licht, van een glimlach-licht, een licht van glimmende glinsterende lachjes.'

Heel wat minder glimlach-licht bevat de briefwisseling tussen Marsman en Vestdijk, oorspronkelijk (1936) gepubliceerd in 'De Groene Amsterdammer'. Over joodse religie, Kafka en de (valse, zegt Marsman) verheerlijking van de kindertijd in de literatuur. Vestdijks eigen vroege jaren liggen ook bij De Slegte: de onvolprezen Anton Wachterromans (van fl. 28,00 voor fl. 13,90 per deel). Djuna Barnes: I could never be lonely without a husband Paperback, Virago 1987, van fl. 20,45 voor fl. 5,90. Van Gennep, Amsterdam en Rotterdam.

In de periode van 1914-1932 interviewde de Amerikaanse schrijfster Djuna Barnes (1892-1982) een groot aantal volkshelden uit die jaren: dansers, filmregisseurs, boksers en zakenmensen. Het zijn verrassende interviews, vooral dank zij Barnes zelf die het met de waarheid niet zo nauw nam en naar hartelust allerlei spitse en provocerende uitspraken toevoegde. Bovendien liet ze alle geinterviewden - al ging het om de grootste onbenul - spreken en formuleren als 'Oscar Wilde op een van de geestigste dagen uit zijn leven' (stelt Douglas Messerli in het voorwoord). Een vermakelijk, maar niet geheel betrouwbaar tijdsdocument.

Max de Bok (samenstelling): Joop den Uyl, een leven in interviews Paperback, Sijthoff 1988, van fl. 26,90 voor fl. 6,90. Boekhandelaren aangesloten bij de Icob. Informatie: 01720-37231. De Bok selecteerde tweeentwintig interviews met Joop den Uyl: vanaf Den Uyls periode als wethouder in Amsterdam tot aan zijn positie van 'kamerlid in de luwte' na de verkiezingen van 1986. Het laatste interview dateert uit oktober 1987, toen den Uyl nog twee maanden te leven had. Hij zegt daarin: 'Heel lang heb ik mij gedragen alsof de wereld van mij afhing. De nuchterheid gebiedt me om vast te stellen dat dat niet direct het geval is.'

Alan Schom: A biography of Emile Zola Gebonden, Henry Holt 1988, van fl. 47,10 voor fl. 19,90. Boekenmarkt Oude Molstraat, Den Haag. Elf jaar heeft de historicus Schom gewerkt aan zijn boek over Zola, en hij werd beloond met de hoogste lof die biografieen ten deel kan vallen: het woord 'definitief'. Hoe Zola duizend-en-een sociale misstanden aan de kaak stelde, hoe hij streed tegen kerk, leger en overheid en daarvoor uiteindelijk - na de Dreyfus-affaire - moest boeten met verbanning uit Frankrijk, en hoe het grootste dilemma uit zijn leven nooit werd opgelost: kiezen voor zijn vrouw Alexandrine of voor zijn maitresse Jeanne, moeder van zijn twee kinderen.