Politiebond dreigt wegens sociaal plan met acties

BERLIJN, 21 juli Naar Amerikaans voorbeeld had DDR-premier Lothar de Maiziere om tien uur de internationale pers bijeengeroepen voor een gesprek over de 'eerste honderd dagen' van zijn regering. Een korte toespraak stond al op papier: 'Tegenover honderd dagen democratie staan vijftienduizend dagen dictatuur.'

En: 'Onze regering en parlement waren in deze dagen zeker de vlijtigste ter wereld.'

Plus een kort overzicht van het doortastende optreden van de eerste en, als alles goed gaat, ook laatste democratisch tot stand gekomen DDR-regering.

Maar juist toen de premier zich gisteren uit het parlement, de Volkskammer, naar het perscentrum wilde begeven, weerhield een onverwachte gebeurtenis hem daarvan. De (liberale) voorzitter van de vergadering smokkelde plotseling een liberaal voorstel de vergaderorde binnen waarover het coalitieberaad van de regeringspartijen 's nachts vergeefs had geprobeerd een compromis te bereiken. Het betrof het voorstel om nog voordat de Volkskammer dit weekeinde op vakantie gaat te beslissen dat de DDR op 2 december 00.00 uur, en niet pas op 3 december 00.00 uur, toetreedt tot de Bondsrepubliek. Onder veel gejoel en begeleid door ordevoorstellen kon de inmiddels aangevangen behandeling van dit punt naar de middagzitting worden verplaatst. Pas toen kon De Maiziere naar zijn persconferentie. Daar had inmiddels niemand meer belangstelling voor de voorbereide opmerkingen over noeste ijver en eensgezinde sfeer. Zo had de premier de wetgevende arbeid willen beschrijven van de afgelopen honderd dagen en van de 130 dagen die nog voor de boeg liggen. Hoe staat het met de tijdbom onder de DDR-regering, wilden zijn toehoorders weten. Moeizaam bracht De Maiziere het hoge woord eruit: 'Partijpolitiek en manipulatie.'

De honderdste dag van zijn regering bleek de dag te zijn waarop de politieke consensus in zijn regering en het parlement teloorgingen ten gunste van de partijstrategie. 'Wie de onderhandelingsstrategie van de DDR-regering wil ondermijnen, ervoor wil zorgen dat we niets meer kunnen doen voor de eigendomsrechten, de financiele positie van onze toekomstige bondsstaten, de erkenning van DDR-diploma's, de handhaving van onze abortusregeling, die moet vooral nu de datum van toetreding van de DDR tot de Bondsrepubliek vastleggen', aldus de premier niet zonder een zweem van verbittering. Nu zou over al deze zaken nog een vuist te maken zijn tegenover de Westduitse regering, omdat de toetreding moet worden geregeld in een verdrag tussen twee soevereine staten. 'Partijpolitiek, daar doe ik als premier niet aan mee.' De Volkskammer, vrijdagmiddag 15.15. uur. Koud zijn de beraadslagingen begonnen over het voorstel van de liberalen, die hebben gedreigd uit de regering-De Maiziere weg te lopen als ze hun zin niet krijgen, of de voorzitter onderbreekt het debat om de aanwezigen op te roepen het gebouw te verlaten. 'We hebben bericht ontvangen dat de zaal hier over zeven minuten in de lucht vliegt.' Pag.5: Vervolg Voor de derde keer in een periode van enkele weken verlaten de afgevaardigden het gebouw en staan ze 35 minuten lang op het belendende plein in het centrum van Oost-Berlijn in de brandende zon, samen met de koks, de ouvreuses, de jongen die de glaasjes water voor de sprekers neerzet. Indrukwekkende falanxen Vopo's (politiemannen) staan om het enkele weken geleden van zijn trotse DDR-wapen ontdane gebouw.

VerbetenheidHet verblijf in de zon blijkt even later de verbetenheid van de volksafgevaardigden niet te hebben doen afnemen. De DDR-economie gaat, sneller dan iemand verwacht had, sinds de invoering van de D-mark te gronde; geen DDR-burger voelt zich dezer dagen zeker van zijn baan, het eigendomsrecht op zijn huis of de huur die hij vorig jaar moet betalen; 800 miljoen D-mark worden ijlings in het bodemloze vat van de DDR-landbouw gepompt om deze voor een onmiddellijke ondergang te behoeden; het parlement heeft juist vanochtend het regeringsontwerp voor een nieuwe omroep eenstemmig afgewezen en van een van haar eigen commissies gehoord dat deze nog maar nauwelijks wijzer is geworden over verleden en eventueel heden van de Stasi, de formeel reeds ontbonden politieke politie van de DDR. Maar het debat in de Volkskammer gaat vanmiddag over een periode van 24 uur in december, en daarmee over de kiesdrempel bij de Bondsdagverkiezingen op 2 december en de mogelijkheid voor DDR-partijen in het parlement te komen. Eerst heeft de voorzitter de afgevaardigden nog opgeroepen om bij de volgende bommelding hun tassen uit de zaal mee naar buiten te nemen 'de politie is veel tijd kwijt met die allemaal te doorzoeken'.

Dan vliegen de verwijten heen en weer: 'manipulatie', 'schijnheiligheid'. De liberalen en de SPD steunen de met een dag vervroegde toetreding. De vervroeging is logisch, betogen hun woordvoerders. Als premier De Maiziere zijn pleidooi over de onderhandelingspositie herhaalt en, kennelijk onstemd, niet op interpellaties uit de zaal wil antwoorden, stormt SPD-fractieleider Wolfgang Thierse naar voren om de premier te verwijten dat hij de regeringswaardigheid heeft misbruikt voor een partijpolitieke speech.

Cynisme

Cynisme neemt de overhand. De CDU-afgevaardigden, die 's ochtends nog demonstratief de zaal hebben verlaten toen een woordvoerder van de PDS (ex-communisten) het woord voerde over het onderwerp Stasi, klappen nu dankbaar voor de PDS'er die betoogt dat het liberale voorstel procedureel onrechtmatig is. Een dag eerder tot de Bondsrepubliek toetreden, niemand zegt het maar iedereen weet het, dat is een hogere kiesdrempel en het eind van de kleinere christendemocratische groeperingen naast de CDU en ook van de PDS. Voor de SPD is dat aanleiding de CDU ervan te beschuldigen de SPD te willen verzwakken door een deel van de linkse stemmen naar de PDS te leiden. Zo drukt Thierse het uit wanneer na een warrig proceduredebat de zitting geschorst wordt en liberalen en SPD zich tot diep in de nacht terugtrekken om over de voortzetting van hun regeringsdeelname te discussieren.

De Volkskammer is dan nog pas bij punt acht van de dertig punten omvattende agenda voor vandaag, maar had toch al besloten desnoods tot zondag door te vergaderen voor op vakantie te gaan.

Tussen de banken slingert hier en daar nog De Maizieres hooggestemde 100-dagen-verklaring: 'Degenen die vinden dat het allemaal te snel gaat zij gezegd: wij hebben geen tijd te verliezen. Wie nu treuzelt, verspeelt daarmee kansen op economisch herstel'.