Curacao gesterkt in streven op aanspraak van een 'statusaparte'

WILLEMSTAD, 20 juli Curacao meent meer dan ooit aanspraak te kunnen maken op een 'status aparte' binnen het Koninkrijk der Nederlanden, zoals Aruba dat kent sinds 1986. De Curacaose politici voelen zich gesterkt in dit streven, nu Aruba deze week in Den Haag is overeengekomen dat 1996 uit het statuut wordt geschrapt als onafhankelijkheidsdatum voor het eiland. In paginagrote advertenties in de lokale dagbladen legt de Arubaanse regering van premier Oduber uit dat behoud van de huidige staatkundige relatie met Nederland te prefereren is boven een staatkundige onafhankelijkheid.

Aruba is op de Ronde-Tafelconferentie van 1983 in Den Haag akkoord gegaan met de Nederlandse voorwaarde om tien jaar na het ingaan van de autonome status deze te verruilen voor een volkenrechtelijke relatie. Begin deze maand heeft de Arubaanse regeringspartij MEP nog op een partijcongres in een motie bekrachtigd dat de onafhankelijkheid per 1 januari 1996 niet wordt losgelaten.

Den Haag heeft premier Oduber binnen enkele dagen van gedachten doen veranderen. De Nederlandse bewindsman belast met Antilliaanse en Arubaanse zaken, Hirsch Ballin, heeft Oduber de gevolgen voorgehouden van beeindiging van de staatsrechtelijke banden: de Nederlandse strijdkrachten worden teruggetrokken, Nederland biedt dan geen garantie meer voor de democratische rechtsstaat en de fundamentele mensenrechten, en behoud van de Nederlandse nationaliteit is dan ondenkbaar geworden. In een uitleg aan de bevolking laat Oduber weten dat dit voor Aruba essentiele punten zijn om af te zien van de staatkundige onafhankelijkheid. 'Aangezien dit een verslechtering zou inhouden ten opzichte van de huidige status aparte, wil Aruba binnen het Koninkrijk een samenwerkingsrelatie opbouwen', aldus de Arubaanse premier. Volgens Oduber heeft minister Hirsch Ballin ermee ingestemd om aan de Nederlandse en Antilliaanse regering voor te stellen Aruba's status aparte ook na 1996 in stand te houden. De oppositiepartij AVP van ex-premier Eman feliciteert zichzelf en de Arubaanse bevolking met het resultaat. Terwijl de huidige regeringspartij bleef aansturen op onafhankelijkheid drong de AVP al enkele jaren aan op bestendiging van de huidige toestand, omdat die het eiland voldoende ruimte biedt zijn eigen ontwikkeling te sturen, aldus Eman.

Op Curacao is de ommezwaai in de Nederlandse stellingname met evenveel enthousiasme ontvangen als bij grote groepen van de Arubaanse samenleving. Overigens heeft de regering in Willemstad nog geen officiele mededeling ontvangen van minister Hirsch Ballin over de overeenkomst met Aruba. Juist deze week heeft de Curacaose Kamer van Koophandel in een 'dringend advies' gepleit voor een autonome status van Curacao binnen het Koninkrijk. Het huidige Antilliaanse staatsverband heeft de ontwikkeling van het eiland danig parten gespeeld, omdat steeds rekening moest worden gehouden met de wensen van de andere eilanden. 'Curacao heeft er geen baat bij om het Antilliaanse staatsverband in stand te houden. Een staatsrechtelijke band met elk ander eiland is niet in Curacao's belang. Het enige zinvolle is de status van land ofwel van gelijkwaardige partner binnen het Koninkrijk', aldus de Kamer van Koophandel.