Het echte en het valse werk van Yon Verwer

De Bronx is niet een buurt waar men 'savonds graag op eigen gelegenheid naar toe reist: het is dan ook typerend voor Yon Verwer's ondernemingslust om op 12 juni jongstleden een luxe tourbus te huren om haar schare supporters te vervoeren naar de opening van de tentoonstelling 'The Artist in the Marketplace' in het Bronx Museum. Sinds haar aankomst in New York in 1978, vlak na het behalen van het MO-diploma van de Koninklijke Academie in Den Haag, is ze er door dit soort initiatieven in geslaagd een vaste klantenkring op te bouwen voor wat ze nadrukkelijk haar 'echte werk' noemt: geheimzinnige, dun geschilderde acrylschilderijen, waarin abstracte geometrische vlakken afgewisseld worden met realistische fragmenten. Ze plaatst beelden uit verschillende culturen naast elkaar en gebruikt citaten van andere kunstenaars, zoals Jeroen Bosch, of persoonlijke symbolen. Bovendien geniet Verwer een zekere reputatie als portretschilder.

Berucht is haar in 1984 uit oprechte vaderlandsliefde-op-afstand vervaardigde tweeluik van koningin Beatrix, 'Be in twee', dat werd onthuld op een feest in een nachtclub in TriBeCa. Dat de nachtclub toevallig net die week was ingericht als bondagetent, werd de kunstenares door sommige van de door het consulaat opgetrommelde gasten niet in dank afgenomen. Omdat het vinden van een vaste galerie hier moeilijk is, deed Verwer dit voorjaar mee aan het A. I. M. programma van het Bronx Museum, een halfjaarlijkse competitie gericht op in New York wonende beroepskunstenaars. De prijs voor de 18 finalisten bestaat, behalve uit een groepstentoonstelling met een catalogus, uit een serie van 12 seminars door critici, galeriehouders en curatoren, onder wie het vermaarde duo Collins en Milazzo, de ontdekkers van Jeff Koons. Zij zullen de finalisten leren wat te doen/na te laten om in de Newyorkse kunstmarkt in te breken.

Dat Verwer na 12 jaar New York een zekere naiviteit heeft kunnen bewaren blijkt uit het feit dat ze enigszins geschokt is over de voornaamste inzichten die ze heeft verworven: het is zaak een talent te ontwikkelen voor valsspelen: 'networking' en opscheppen zijn de voornaamste ingredienten van een voorspoedige loopbaan: tijdschriften bespreken geen tentoonstellingen van galeries die niet regelmatig adverteren; vrouwen en minderheden worden wel degelijk gediscrimineerd. Hoe ver men het kan brengen in New York door het onechte tot kunst te verheffen, blijkt uit Verwers succesvolste onderneming tot nu toe. Na de gebruikelijke korte carriere als bartender begon ze zich in 1982 te specialiseren in vervalsingen, zoals het op muren aanbrengen van 'faux stone' 'faux ivory' of 'faux wood'.

Samen met de in 1987 overleden kunstenaar Ad Willemse voorzag ze een boetiek in TriBeCa van fresco's 'op Pompeische wijze'. Voor een fotograaf op Park Avenue verantiekte zij een gloednieuwe badkamer, met half verbrokkelde fresco's van softporno voorstellingen en nep gebroken tegels tot op het wc-deksel. In 1987 schilderde ze voor de etalages van het warenhuis Bloomingdale's tien meer dan levensgrote portretten van bekende modeontwerpers in een stijl alsof het gedeeltelijk vergane Romeinse mozaieken betrof. Voor hetzelfde warenhuis maakte ze verleden jaar tien portretten van vrouwen uit de Franse geschiedenis in de stijl van het tijdperk waarin ze leefden. Hoe moeilijk het is in deze stad het evenwicht te bewaren tussen echt en vals en niet tot corruptie te vervallen bleek toen een van haar klanten haar smeekte ook zijn echte marmer over te schilderen, omdat hij haar valse marmer ernaast veel dramatischer vond. Zoiets vindt Yon Verwer voorlopig nog te ver gaan.

De tentoonstelling 'The Artist in the Marketplace' blijft t/m 3 sept. in het Bronx Museum, 1940 Grand Concourse, The Bronx, New York, 10456-3999. Inl. 09-12126816000. Voor mededinging in het AIM-programma, waarvoor men ten minste tijdelijk in New York moet wonen, zende men 8-10 dia's, een resume, een korte intentieverklaring en een aan zichzelf geadresseerde envelop voorzien van postzegels aan: The A. I. M. Program of The Bronx Museum, op bovenstaand adres.