Weg naar Duitse eenheid ligt open na concessie Polen

BONN/PARIJS, 18 juli Het laatste 'externe' obstakel voor de totstandkoming van de Duitse eenheid is weggenomen nu de Poolse regering er toch mee instemt dat de onaantastbaarheid van de huidige Poolse westgrens pas na de Duitse eenwording in een Duits-Pools verdrag wordt vastgelegd. Warschau verlangt niet meer dat de volledige Duitse soevereiniteit pas van kracht wordt als dit verdrag in kannen en kruiken is.

Dit akkoord hebben de Westduitse minister van buitenlandse zaken, Genscher (buitenlandse zaken, FDP), en zijn Poolse collega, Skubiszewski, gisteren bereikt in Parijs tijdens een pauze van het derde zogenoemde twee-plus-vier-overleg (van de ministers van buitenlandse zaken van de Grote Vier en beide Duitse staten). In Bonn, Warschau en Parijs is gisteren verder bekendgemaakt dat het verenigde Duitsland in 1991 niet alleen zijn betrekkingen met de Sovjet-Unie in een breed verdrag opnieuw zal regelen, maar zoiets direct daarna ook met Polen zal doen. Daarbij zullen de Poolse economische problemen ook 'ruime aandacht' krijgen, heette het in Bonn.

Na een volgens Genscher 'zeer vriendschappelijk' gesprek van ruim drie kwartier in de Poolse ambassade te Parijs zei Skubiszewski gistermiddag 'zeer gelukkig' te zijn met het resultaat. De Poolse minister omschreef de berichten van de laatste dagen over de eis van Warschau dat de Duitse soevereiniteit straks pas na zo'n garantieverklaring voor de Oder-Neissegrens compleet mocht worden, als 'een misverstand'. Nadat de parlementen van beide Duitse staten vorige maand in gelijkluidende resoluties een garantieverklaring voor de Oder-Neissegrens, als tussenstap naar een uiteindelijk verdrag, hadden uitgesproken, reageerde de Poolse regering aanvankelijk zeer positief. Later kwam Warschau gedeeltelijk op die instemming terug, namelijk door de eis te stellen dat de soevereiniteit van het verenigde Duitsland straks pas compleet mocht worden als een grensverdrag getekend en geratificeerd zou zijn. De Franse regering leek de Poolse regering daarin te steunen.

Skubiszewski en Genscher zijn het er gisteren over eens geworden dat voor de de Duitse eenwording een ontwerp-verdrag wordt voorbereid en gereed gemaakt, maar dat de tekening en ratificatie pas daarna mogelijk is. In feite bevestigden de beide ministers daarmee de positie die de Westduitse kanselier Kohl steeds heeft ingenomen, namelijk dat uiteindelijk alleen democratisch gelegitimeerde vertegenwoordigers van het verenigde Duitsland een volkenrechtelijk bindend grensverdrag kunnen sluiten.

De inhoud van het akkoord- Genscher/Skubishewsky werd gisteren zonder verdere discussie door de ministers van het twee-plus-vier overleg overgenomen. De uitwerking ervan volgt op de waarschijnlijk laatste conferentie van dit type, op 12 september in Moskou. Daar zal dan ook een slotverklaring aangaande de 'externe' aspecten van de Duitse eenheid worden opgesteld, die midden november ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de bijzondere Parijse top van de 35 staten van de Europese Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE).