Tsjechoslowakije wordt geteisterd door een energiecrisis

PRAAG, 18 juli Tsjechoslowakije wordt geteisterd door een energiecrisis. De benzineprijs gaat wegens de grote schaarste vandaag met ten minste 50 procent omhoog. Het land wil zo'n 500.000 ton ruwe olie uit Iran en Irak invoeren, nu de Sovjet-Unie leveranties aan het land met een derde heeft verminderd. 'De olieschok heeft ons een beetje eerder en dramatischer geraakt dan we hadden verwacht,' zei minister van financien Vaslav Klaus gisteren op een persconferentie in Praag, doelend op onaangekondigde reducties door Moskou. De vooruitzichten op leveranties uit de Sovjet-Unie voor de rest van dit jaar noemde Klaus 'heel onzeker'. Uit de Sovjet-Unie komen de laatste tijd steeds meer berichten dat het land, de grootste olieproducent ter wereld, grote problemen ondervindt bij haar oliewinning, vooral door een kolossaal aantal pijpbreuken. In de afgelopen dagen heeft de Praagse regering al 100.000 ton brandstof in West-Duitsland en Oostenrijk gekocht die voor enige verlichting hebben gezorgd. Al een aantal dagen staan voor benzinepompen kilometerslange files auto's, zelfs voor zonsopgang, met een wachttijd van gemiddeld twee uur.

De verhoging van de benzineprijs is ook bedoeld om het niveau meer gelijk te trekken met dat in de buurlanden zodat Westduitsers en Oostenrijkers niet langer benzine komen hamsteren in Tsjechoslowakije. De benzineprijs was gisteren nog negen kroon per liter (bijna een gulden). Het gemiddelde maandinkomen bedraagt een kleine 400 gulden.

Tsjechoslowakije importeert jaarlijks 16,6 miljoen ton ruwe olie uit de Sovjet-Unie. Net als andere Oostbloklanden was het land voor zijn olie volledig afhankelijk van de Sovjet-Unie. Zodoende zijn deze landen bespaard gebleven van de oliecrises die het Westen twee keer teisterden. Behalve aan Tsjechoslowakije heeft Moskou zijn leveranties beperkt aan Hongarije en Bulgarije.

Volgens Klaus gaat Praag nu pas betalen voor deze oliecrises, en vooral wanneer vanaf 1 januari l991 voor olie uit de Sovjet-Unie in harde valuta moet worden betaald, zoals is afgesproken in de Comecon, de Oosteuropese tegenhanger van de Europese Gemeenschap. Behalve met Iran en Irak praat Praag ook met Venezuela over olieleveranties.

Klaus zei te verwachten dat de Sovjet-Unie een van de belangrijkste olieleveranciers zal blijven van Tsjechoslowakije. Voor zijn land is de huidige energiecrisis pas voorbij als de kroon volledige inwisselbaar wordt en de prijzen worden gedicteerd door de markt, zei hij.

Volgend jaar wordt een begin gemaakt met radicale economische hervormingen. Vorige week kregen de Tsjechen al een voorproefje toen de regering de voedselprijzen verhoogde, sommige met 100 procent, door diep te snijden in de voedselsubsidies. In het najaar zullen de prijzen voor openbaar vervoer worden verdubbeld en een reeks prijsverhogingen wordt eind dit jaar verwacht. (AP, DPA, Reuter)