Gevolgen fietsongeluk vaak onderschat

ROTTERDAM, 18 juli Disco dansen, jiven of twisten is er voor sommige mensen niet meer bij na een ongeluk met de fiets. Zij moeten zich beperken tot de langzamere Engelse wals of de Rumba. Anderen hebben als gevolg van een fietsongeval moeite met concentreren, denken en onthouden. Een enkeling is zelfs 'een ander mens' geworden of invalide geraakt.

Uit deze en andere ervaringen van 'fietsslachtoffers' concludeert sociologe G. Passies, onderzoekster bij de afdeling traumatologie van het Academisch Ziekenhuis in Groningen, dat de nasleep van fietsongevallen vaak wordt onderschat. De belangrijkste conclusie van haar onderzoek naar de lichamelijke, geestelijke en sociale gevolgen van fietsongelukken luidt: letsel dat optreedt na een val of botsing met de fiets geeft meer en langer problemen dan tot dusver is aangenomen.

Passies stuurde in 1987 aan 1465 patienten van het Academisch Ziekenhuis in Groningen een lijst met vragen over de gevolgen op langere termijn van een ongeluk met de fiets. Voor het letsel dat daardoor was veroorzaakt waren alle ondervraagden in 1982 of 1985 behandeld. De vragen betroffen de ernst en de aard van de verwondingen en leeftijd en geslacht van het slachtoffer. In totaal reageerden 1149 mensen. Van de 929 mensen die na het ongeluk werden behandeld in de polikliniek heeft 37 procent na twee jaar nog steeds klachten. Na vijf jaar was dat nog 29 procent. Van de groep van 220 slachtoffers die opgenomen is geweest in het ziekenhuis heeft 65 procent na twee jaar nog klachten, en 45 procent na vijf jaar.

Uit deze gegevens concludeert de onderzoekster dat schijnbaar onschuldige ongevallen, zoals een valpartij met de fiets, langdurige klachten kunnen veroorzaken. Een aantal slachtoffers heeft bijvoorbeeld hoofdpijn 'van 's morgens tot 's avonds'. Sommigen hebben 'nog steeds' problemen met lezen of dingen opzoeken. Anderen durven niet meer te fietsen en hebben een blijvende angst voor het verkeer ontwikkeld. Ouderen houden het langst last van een val of botsing.

Passies pleit voor een verkeersveiligheidsbeleid dat meer aandacht heeft voor de kwetsbaarheid van de fietser. Een woordvoerder van het ministerie van verkeer meldt dat in februari 30 miljoen gulden extra is uitgetrokken voor het vergroten van de verkeersveiligheid in het algemeen. De helft van dat bedrag is voor het veiliger maken van het verkeer voor fietsers. Minister Maij-Weggen wil jaarlijks in totaal 135 miljoen gulden voor verkeersveiligheid uittrekken. 'We hadden al eerder geconstateerd dat het aantal ongelukken met de fiets toeneemt', aldus de woordvoerder. In 1989 is het aantal dodelijke slachtoffers door fietsongelukken ten opzichte van 1988 met 18 procent gestegen (van 282 naar 333). Het aantal ziekenhuisopnamen steeg met 12 procent (van 3075 naar 3447). 'En die ontwikkeling lijkt zich dit jaar door te zetten.'