Zeldzaam fenomeen van opwaarts gerichte bliksemvastgelegd

Televisiecamera's hebben voor het eerst een opwaarts gerichte bliksem, een zeldzaam fenomeen, vastgelegd. De flits, die leek op een tweetal fonteinen, duurde zo'n 30 milliseconden. De ontlading speelde zich af boven enkele donderwolken, zo'n 14 kilometer boven het aardoppervlak, en steeg vervolgens nog 20 kilometer in de stratosfeer op.

Opwaarts gerichte bliksemschichten zijn maar zelden waargenomen, gewoonlijk door piloten, en zien er heel anders uit dan de gewone bliksems die van wolk tot wolk gaan of inslaan op aarde.

Onderzoekers van de School of Physics and Astronomy van de Universiteit van Minnesota in de VS legden het merkwaardige verschijnsel vast van een afstand van zo'n 250 kilometer met behulp van een speciale, lichtgevoelige tv-camera. De tweelingflits zou ontstaan zijn uit een intense positieve electrische lading, die zich ophoopt bovenop het wolkendek en zijn ontlading vindt in een bliksemschicht, doorgaans omlaag, maar in zeldzame gevallen ook omhoog gericht. Dat laatste kan gevaar opleveren voor vliegtuigen en bij de lancering van raketten. Wetenschappelijk gezien zijn de opwaarts gerichte ontladingen interessant, omdat ze een verbinding leggen tussen de ionosfeer (50 tot 1.000 km) en de magnetosfeer (tot 60.000 km buiten de aarde). Ze worden in verband gebracht met het ontstaan van wervelwinden en zouden een verklaring kunnen vormen voor de wonderlijke, tot nog toe onbegrepen kortstondige flitsen die men waarnam tijdens de krachtige onweersbuien waarmee de orkaan Hugo gepaard ging. Via opwaartse ontladingen vindt de energie uit zo'n onweersbui een uitweg naar de magnetosfeer(Science, 6 juli)Tweetal grote, opwaarts gerichte electrische ontladingen tijdens een onweersbui. (Voor deze opname zijn twee tv-beelden, elk van 1/60ste seconde, over elkaar gelegd.) Op de voorgrond zijn de donkere silhouetten van enkele bomen te zien.