Wereldnieuws uit een zaaltje met schrootjes

ZJELESNOVODSK, 17 juli Een uur lang heeft de wereldgeschiedenis een onbedoeld komisch decor in een Zuidrussisch provinciestadje. De leiders Kohl en Gorbatsjov zitten aan wankele tafeltjes op een podium in een met schrootjes betimmerd zaaltje waarvoor de neus van menige amateurtoneelvereniging omhoog zou gaan. Achter hen hangt een groot, niet zo schoon toneelgordijn dat niet goed sluit en daardoor uitzicht biedt op enig kennelijk wel voorhanden, althans achtergelaten schoonmaakgerei.

Op het tafeltje treuren twee kleine vlaggetjes in het licht van de camera's aan houten staanders ter lengte van een halve breipen. Voor het oog van de wereld staan ze er zo zielig bij, dat Kohl achter de hand tegen voorlichtingsminister Johnny Klein halfluid zegt: Johnny, mach die Dinger weg! De minister voert de opdracht zo discreet mogelijk uit.

De inhoud van wereldnieuws is belangrijker dan de omstandigheden waaronder het wordt meegedeeld. En de ruimte waarin het verhaal wordt verteld doet er op zichzelf al even weinig toe als de vraag hoe vaak de Cemsto er komt.

Maar toch is het een typische gewaarwording: wereldnieuws in het iets te volle modale buurt- en clubhuis. De helft van de aanwezige journalisten, de Sovjet-helft, heeft er geen moeite mee. Die helft stelt het type vragen dat politici graag 'constructief' of 'positief' noemen. De Westduitse journalisten aarzelen bij dat alles tussen gene en ergernis. De ergernis wint makkelijk, want zij hebben op deze met recht historische dag al flink moeten afzien. Ze klagen over de wanhopig slechte telefoonverbindingen. Maar bovenal heerst er woede over de zwijgende Sovjet-functionarissen die 's middags, nadat een grote groep journalisten uit Moskou was aangekomen op het regionale vliegveld Mineralnje Vody, de touringcars zo lang vasthielden dat thuis alle deadlines hevig in gevaar kwamen. De persconferentie was een moeizame ontmoeting van twee totaal verschillende werelden, waarvan de bewoners maar weinig gemeen hebben. Misschien heeft zo'n beschrijving daarom wel de waarde van een notitietje met witte inkt bij de grote plannen die Gorbatsjov en Kohl smeden. Want de nieuwe 'economische perspectieven' die de Sovjet-president voor zijn land verwacht van een band met een rijk en verenigd Duitsland zouden straks van dag tot dag door 'gewone' Duitsers en Russen op grotere schaal moeten worden verwerkelijkt. In de bus, in het hotel, in de winkel. Dat zou in het praktische verkeer dadelijk nog wel eens flink tegen kunnen vallen.