Landbouwmachines dragen fors bij aan luchtvervuiling

Landbouwmachines, heftrucks, graafmachines, laadschoppen, mobiele compressoren en kranen, vuilniswagens en veegmachines ontbreken doorgaans in de energie- en milieustatistieken. Toch dragen al deze mobiele werktuigen te zamen evenveel bij aan de luchtvervuiling als het vrachtverkeer in Nederland. Houdt men daar rekening mee, dan komt de landelijke uitstoot van schadelijke rookgassen (vooral NOx en roetdeeltjes) tien tot 20 procent hoger uit dan tot nog toe geschat. Dat blijkt uit het rapport 'De vergeten sector' van het Delftse Bureau Innovation Associates.

Het gaat niet om grote aantallen naar schatting 350- tot 550.000 machines. De mobiele werktuigen zijn echter veel meer in gebruik dan de gemiddelde personenwagen, het vermogen van de (diesel)motor is veel groter en bovendien wordt de motor zwaarder belast. Het totale energieverbruik van de werktuigen wordt geschat op 50 tot 130 PJ (PetaJoule oftewel 10^15 Joule), in dezelfde orde van grootte als dat van het vrachtverkeer en een derde maal zo hoog als dat van het personenverkeer. Binnen de categorie werktuigen scoren de landbouwmachines het hoogst (50 procent van het totale brandstofverbruik), op de voet gevolgd door heftrucks (20 procent) en hydraulische graafmachines (10 procent).

Schone dieselmotoren worden in de tweede helft van de jaren negentig op de markt verwacht. In de VS moet vanaf 1994 de NOx-uitstoot met 50 procent en de uitstoot van roetdeeltjes zelfs met 90 procent omlaag en naar verwacht worden deze normen vanaf 1997 ook voor het vrachtverkeer in Europa van kracht. Via het zogenaamde vrije-zuiger-aggregaat, waaraan het Delftse onderzoeksbureau zelf werkt, verwacht men de NOx-uitstoot nog met een factor vier omlaag te brengen. Ook aardgasmotoren werken schoner, maar die hebben het nadeel van een lager rendement. In elk geval, concluderen de onderzoekers, moet voor de uitlaatgassen van de betrokken voertuigen zo snel mogelijk een normering plus bijbehorende controle worden ingevoerd. (Nieuwe Beta juli/augustus)