Salaris renners komt uit opbrengst 'blindenloten'

MILLAU, 16 juli Afgelopen zaterdag won Eduardo Chozas de Touretappe in Saint Etienne, gisteren triomfeerde zijn teamgenoot Marino Lejarreta in Millau. Het was daardoor een bijzonder feestelijk weekeinde voor de Spaanse ploeg ONCE. Maar de directie en het overgrote deel der werknemers van de sponsor kunnen de televisiebeelden van het wielerspektakel in het bloedhete Frankrijk niet hebben gezien. Want allen zijn blind.

ONCE is de nationale Spaanse organisatie van blinden. Dagelijks gaan 27.000 blinden, slechtzienden en gehandicapten overal in het land de straat op om de zogenoemde cupones, de blindenloten, te verkopen. Ze krijgen daarvoor een vast loon van de onderneming, terwijl 15.000 anderen een pensioen van ONCE ontvangen. Het bedrijf, dat een omzet heeft van 4,5 miljard gulden, is de laatste vijf jaar enorm gegroeid onder leiding van de blinde, 33-jarige Miguel Duran. De topman is overigens enthousiaster voor voetbal dan voor wielrennen. Geregeld wordt hij, omringd door lijfwachten, gesignaleerd op de tribune van Real Madrid.

Duran zit bij de wedstrijden van de 'Koninklijke' aan de zijde van Real-president Mendoza en hij volgt het wedstrijdverloop via de reacties van het publiek om zich heen. Vorig jaar heeft ONCE zich op de wielersport gestort, omdat de organisatie alom aanwezig wil zijn in het Spaanse leven, op sociaal, cultureel en sportief gebied. Het budget van de Tourploeg bedraagt per jaar 7,5 miljoen gulden. ONCE zou probleemloos het dubbele kunnen investeren, maar smijten met geld past nu eenmaal niet bij zijn imago.

Fietstoeristen 'Het is dan ook beslist niet zo, dat we Raul Alcala willen contracteren tegen een salaris van 1,2 miljoen gulden, zoals vorige week in L'Equipe is gesuggereerd', zegt ploegleider Manuel Sainz van de Tourformatie. Het wielrennen neemt bij ONCE slechts een bescheiden plaats in, waarbij tevens financiele ruimte is gereserveerd voor de blinde fietstoeristen. De organisatie is betrokken bij de Ronde van Spanje voor blinden, die achterop tandems tien dagen lang telkens ten minste zo'n 100 kilometer afleggen. Heel bekend is op het Iberische schiereiland de gevoelige televisiespot waarop de toprenner Lejarreta en een niet-ziende passagier, muzikaal ondersteund door een bekende Engelse popsong Don't give up, op de wielerbaan in actie zijn om reclame te maken voor de loterij.

Miguel Duran is nog niet aanwezig geweest in de Ronde van Frankrijk. Hij zegt het te druk te hebben met zijn bezigheden in Spanje. De leider van een van de vier grootste ondernemingen van Spanje de top drie wordt gevormd door de Spoorwegen, de Telefonica en het warenhuisketen El Corte is dit jaar baas geworden van de zender Tele 5, dat hij heeft opgezet met de Italiaanse media-magnaat Silvio Berlusconi en hevig concurreert met de staatstelevisie. Beoordelen kan Duran de programma's uiteraard nauwelijks. Hij gaat op zijn gehoor af en verder vertrouwt hij op het vakmanschap van zijn professionele ondergeschikten.

Eenvoudig

De renners van ONCE hebben Duran ontmoet bij de presentatie van de groep. Ze waren zeer van hem onder de indruk. 'Vooral de eenvoud van die man sprak me bijzonder aan', aldus Lejarreta, die net als in 1987 en 1989 drie grote ronden (de Vuelta, de Giro en de Tour) in zijn programma heeft opgenomen. Duran, in zijn bedrijf omgeven door (blinde) financiele genieen, is van eenvoudige komaf. Zijn vader was arbeider, zijn twee broers zijn respectievelijk huisschilder en fietsenmaker. Duran kon wegens zijn handicap niet werken en mocht daarom rechten gaan studeren. 'Het is waar dat ik ben wie ik ben, omdat ik blind geboren ben' geeft Duran in alle interviews toe.

En nu doet hij er alles aan om de blinden in de ziende maatschappij te integreren. Twee jaar geleden klom hij daartoe zelf in een arena voor een onschuldig surrogaat van stierenvechten, waarin de bejubelde torrero strijd levert met een kleine koe. Voor die ene keer kreeg het dier een bel om de hals en Duran werd een maal door de horens van het getergde rund geraakt. Intussen geeft het door hem groot gemaakte bedrijf tienduizenden blinde werknemers een bestaan, het financiert campagnes tegen het voorkomen van blindheid en het komt andere gehandicapten waar mogelijk te hulp.

Maar alles valt of staat met de verkoop van de tickets op elke Spaanse straathoek. Dat zit wel goed: Spanjaarden blijven geloven dat ze het noodlot over zich afroepen als ze niet aan charitatieve loterijen meedoen. En de geschiedenis leert dat ONCE er steeds meer in slaagt de sympathie van het Spaanse volk te winnen. Met hun etappezeges in de Tour de France hebben Eduardo Chauzas en Marino Lejarreta die populariteit vast en zeker nog vergroot.

    • Guido de Vries