De wereld een markt

'De Zoe good' of 'De Zoe no good'. Dat was deze week de kwestie op de G-7. De Zoe, alias De Ziew, alias De Zejo, alias de goeroe van Houston, is de Nederlander ir. A. de Zeeuw, voorzitter van de landbouwcommissie van de GATT (Algemene overeenkomst over tarieven en handel), wiens naam deze week over veler lippen ging op de economische topconferentie van de zeven Westerse industrielanden in Houston. De Zeeuw had een compromis bedacht voor het conflict over de afbraak van de landbouwsubsidies die de Westerse consument jaarlijks 245 miljard dollar kosten. Hij had het Amerikaanse standpunt (snel) met het Europese standpunt (langzaam) gecombineerd tot de formule 'substantiele en stapsgewijze' vermindering van de landbouwsubsidies.

De Amerikaanse president Bush en de Westduitse bondskanselier Kohl, die met z'n tweeen de top regisseerden, presenteerden dit compromis als 'instrument' om de gestrande GATT-onderhandelingen ('Uruguay-ronde') vlot te trekken, en dat was uiteindelijk tot ieders tevredenheid, naar het scheen. De G-7 besloot eerst studie te verrichten naar de economische toestand in de Sovjet-Unie, alvorens te besluiten tot gezamenlijke financiele steun. Intussen staat het elk land vrij om Moskou afzonderlijk te hulp te schieten en dat geldt ook voor hervatting van de hulp aan China. Daarmee werd Japan over de streep getrokken, dat wegens oud zeer uit de Tweede Wereldoorlog weigert Moskou te helpen, maar dat staat te popelen om Peking van zijn economische misere te verlossen.

Bondskanselier Kohl vertrekt al dit weekeinde naar Moskou met een eigen financieel en economisch hulpprogramma voor de Sovjet-Unie om de beslissende doorbraak op weg naar de Duitse eenheid te bereiken. Moskou maakte deze week bekend dat het uit nood zijn olie-export moet verminderen om de eigen landbouw van voldoende brandstof te voorzien. Op het 28ste congres van de CPSU, de Communistische Partij van de Sovjet-Unie, schold (herkozen) secretaris-generaal Gorbatsjov de kolchozen (collectieve boerderijen) hun schuld aan de staat van liefst 70 miljard roebel kwijt (officiele koers: fl. 3,25), een gebaar van goede wil aan de geteisterde landbouw. Stakingsleiders in Koezbass, het grote mijncentrum in Siberie, en in het Donetsk-centrum in de Oekraine meldden deze week dat honderdduizenden kompels in meer dan 200 mijnen het werk 24 uur hadden neergelegd uit protest tegen het economische beleid van de regering-Ryzjkov. Gorbatsjov noemde de staking een mislukking. Een nieuwe 24-uursstaking in Griekenland liep deze week echt op een mislukking uit. De nieuwe rechtse premier Mitsotakis maakt op de Grieken indruk door te luisteren naar de vakbondsleiders en dat deed de grootste van de drie op het laatste moment de acties opschorten. Griekeland wil in 1993 lid worden van het EMS (Europese monetair stelsel van vrijwel vaste wisselkoersen). Opgeschort werd deze week ook de beursnotering van Bernard Tapie in Parijs. De Parijse beurscommissie vindt dat Tapie te weinig informatie aan beleggers gaf over de financiering van de overneming van het Westduitse sportartikelenbedrijf Adidas. De Benedetti, de Italiaanse zakentycoon, heeft de volledige controle over de uitgeverij Mondadori, de grootste in Italie, onder meer van het dagblad La Repubblica, heroverd op zijn aartsrivaal Berlusconi.

Karl Otto Pohl, president van de Bundesbank, de Westduitse centrale bank, die deze week haar eerste vergadering hield in de voormalige Reichsbank in Berlijn, heeft de DDR gewaarschuwd dat het zijn economie snel en radicaal moet hervormen, anders ontstaat massale werkloosheid. In de DDR zijn 56 spaarrekeningen met miljoenenbedragen geblokkeerd van privepersonen, bedrijven en organisaties die worden verdacht van het witwassen van geld dat ze op de zwarte markt hadden verdiend.

Neil Bush, de zoon van de Amerikaanse president, hangt mogelijk juridische vervolging boven het hoofd. Hij zou zich schuldig hebben gemaakt aan laakbare financieringspraktijken bij een inmiddels bankroete spaarbank waarvan hij directeur was.