Zakenwereld Z-Afrika: samenwerking met ANC

JOHANNESBURG, 12 juli In een duidelijke poging de plannen van een eventuele zwarte regering in Zuid-Afrika voor het nationaliseren van de rijke mijnindustrie te weerstaan, heeft het hoofd van de grootste onderneming, Anglo-American Corporation, gisteren gezegd dat hij bereid is met een zwarte regering samen te werken.

Maar Julian Ogilvie-Thompson maakte meteen duidelijk dat hij daarbij alleen denkt aan nieuwe projecten, niet aan de bestaande mijnen. De opvattingen van Ogilvie-Thompson, die hij deed voor de radio, zijn door het Afrikaanse Nationale Congres (ANC) verwelkomd. Mac Maharaj, lid van de uitvoerende raad van het ANC, zei dat het debat over de verdeling van de welvaart in Zuid-Afrika nu gaat over ', methoden in plaats van leuzen'. Maharaj sprak wel zijn teleurstelling uit over de beperkte reikwijdte die Anglo-American aan de samenwerking wilde geven.

Nationalisatie is een van de belangrijkste thema's in het debat tussen regering en ANC sinds de anti-apartheidsorganisatie in februari werd gelegaliseerd en zijn leider Nelson Mandela werd vrijgelaten. Het ANC is tot nu toe altijd een voorstander geweest van nationalisering van wat het noemt 'de stuwende krachten van de Zuidafrikaanse economie', waarmee de vijf grootste ondernemingen onder aanvoering van Anglo-Americain worden bedoeld, die gezamenlijk naar schatting 89 procent van de kapitaalwaarde van de beurs van Johannesburg vertegenwoordigen.

Het ANC gaat er vanuit dat de kloof tussen arm (zwart) en rijk (blank) in Zuid-Afrika, de grootste ter wereld, alleen kan worden overbrugd door nationalisaties. De zakenwereld sloeg groot alarm toen Mandela na zijn vrijlating meteen te kennen gaf vast te willen houden aan de nationalisaties.

Zakenmensen beschuldigden Mandela en het ANC ervan geen oog te hebben voor de grote veranderingen in de wereld. De ineenstorting van het communisme in Oost-Europa en het mislukken van socialistische experimenten in Afrikaanse landen toont aan dat een genationaliseerde economie een ramp is voor een land, zo betoogde de zakenwereld.

Mandela is daarna een meer pragmatische koers gaan varen door te zeggen dat het ANC alternatieven wilde overwegen en bereid was met de grote ondernemingen te onderhandelen. Sommige waarnemers menen dat het dreigen met nationalisatie door het ANC in feite is gebruikt als pressiemiddel om een betere economische positie voor de zwarte bevolking af te dwingen.