Spanje zoekt opnieuw koper voor truckfabrikant Enasa

MADRID, 12 juli De overneming van de Spaanse vrachtwagenfabrikant Enasa door het Duitse consortium Daimler Benz/MAN is zo goed als van de baan. Een van de Duitse partners maakt gebruik van bezwaren van het Bundeskartellamt en de Europese Commissie om zich aan de eind vorig jaar gesloten overeenkomst te onttrekken. De Spaanse regering moet nu opnieuw op zoek naar kopers voor het staatsbedrijf, waarop ook DAF een bod heeft gedaan.

De firma MAN heeft besloten zich niet te verdedigen tegen de bezwaren die zijn opgeworpen op grond van voorschriften, bedoeld om monopolies tegen te gaan. De termijn voor verweer bij het Bundeskartellamt, dat in de Bondsrepubliek ongewenste overnemingen moet voorkomen, is inmiddels verstreken. Een definitief verbod van de overeenkomst met Spanje zal waarschijnlijk aanstaande maandag worden uitgevaardigd. De Duitsers zouden samen voor tachtig procent deelnemen in het kapitaal van Enasa; de onderlinge verhouding tussen MAN en Daimler-Benz zou daarbij 60: 40 zijn.

In Madrid vermoedt men dat de grootste nieuwe aandeelhouder de afgelopen maanden bij nadere bestudering van de boeken minder enthousiast is geraakt over zijn aankoop. MAN zou zich na de recente politieke omwentelingen bovendien liever willen richten op uitbreiding van de belangen in Midden- en Oost-Europa dan op investeringen in Spanje.

De Spaanse minister van industrie, Claudio Aranzadi, was eind vorige week in Bonn om samen met Jorge Mercader, president van INI (het overkoepelend orgaan voor alle staatsbedrijven), te trachten de beide Duitse firma's nog op andere gedachten te brengen. MAN en Daimler-Benz bleken echter niet bereid om in te gaan op het voorstel om ieder afzonderlijk, in plaats van als consortium, in Enasa te investeren. De Spanjaarden boden aan de afgesproken aankoopsom te verlagen, maar zelfs dat vond MAN niet meer aantrekkelijk. Aan Daimler Benz werd ten slotte voorgesteld om ook het aandeel in Enasa te verwerven dat voor MAN was gereserveerd of om dit met INI te delen. Het bedrijf uit Stuttgart weigerde echter beleefd. Wel zegde Daimler-Benz toe op zoek te gaan naar een nieuwe partner. Die zou dan moeten worden gevonden onder de andere kandidaten die vorig jaar hebben geprobeerd Enasa over te nemen, te weten Fiat, Volvo en DAF, of in een Japanse onderneming.

Minister Aranzadi heeft zich volgens het Duitse dagblad Frankfurter Allgemeine van afgelopen dinsdag tegenover zijn ambtgenoot Helmut Haussmann bijzonder ongelukkig getoond met de gang van zaken. De regering van de Bondsrepubliek heeft zich namelijk zowel via haar ambassadeur in Madrid als rechtstreeks gedurende vele maanden stevig ingezet voor de verkoop van Enasa aan het Duitse consortium. Er zou zelfs gesuggereerd zijn dat bij niet-doorgaan van deze verkoop de Spaans-Duitse handelsbetrekkingen in de toekomst ernstig zouden worden geschaad.

Aranzadi kon dan ook maar moeilijk genoegen nemen met Haussmanns verklaring dat de bondsregering geen invloed kan en wil uitoefenen op het doen en laten van particuliere ondernemingen. Volgens de Spaanse minister had hij Enasa liever aan Volvo overgedaan, wanneer de Duitsers hem tijdig hadden gewaarschuwd dat hun Kartellamt roet in het eten zou kunnen gooien.

Aranzadi is niet alleen teleurgesteld over de houding van de Duitsers, maar ongetwijfeld ook bezorgd over de waardedaling die Enasa als gevolg van het gebeurde zal ondergaan. Vorig jaar bezat de Spaanse overheid nog een felbegeerde bruid, naar wier gunsten maar liefst drie vooraanstaande Europese ondernemingen dongen, daarbij gesteund door hun overheden. Na de botte afwijzing door de uitverkoren vrijer moet de regering gaan leuren bij gegadigden die eerst te min waren bevonden en ieder voor zich inmiddels andere plannen hebben gemaakt. Als Fiat, DAF of Volvo alsnog bereid zijn Enasa over te nemen, zullen de voorwaarden in ieder geval minder gunstig zijn dan vorig jaar.

Voorlopig neemt de Spaanse overheid geen nieuwe initiatieven, maar wacht af of Daimler-Benz erin slaagt een nieuwe partner te vinden. Volgens het Spaanse dagblad El Pais heeft Daimler-Benz inmiddels reeds met Fiat en Volvo over een mogelijke samenwerking in Spanje gesproken.

Een woordvoerder van DAF zei gisteren dat men in Eindhoven niets meer over de zaak heeft gehoord sinds op 2 december vorig jaar een brief werd ontvangen met de mededeling dat het Nederlandse bod was gewogen en te licht bevonden. DAF had de Spaanse regering voorgesteld om samen een nieuwe Europese onderneming te vormen die zware vrachtwagens zou fabriceren in Nederland, middelzware in Spanje en lichte in Engeland. De woordvoerder wilde niet vertellen of DAF, dat op dit moment kampt met tegenvallende resultaten, nog steeds geinteresseerd zou zijn in overname van Enasa als daartoe de kans zou bestaan.